مایکل مور

 

مایکل فرانسیس مور، فیلمساز و نویسنده که مستند "بولینگ برای کلمباین" او، برگرفته از ماجرای کشتار دبیرستان کلمباین نگاه انتقادی به قانون حمل اسلحه در امریکا داشته و مستند "فارنهایت 9/11" او نیز در انتقاد به عملکرد جورج بوش در جنگ عراق ساخته شده است.

 


امتیاز دهی به مطلب:
 

به اشتراک گذاری مطلب:
ارسال به دوستانارسال به دوستان
  • -زندگینامه

    مایکل فرانسیس مور (Michael Francis Moore) در 23 آوریل 1954، در شهر فلینت، ایالت میشیگان امریکا به دنیا آمد. مادرش منشی و پدرش کارگر خط تولید در کارخانه اتومبیل سازی بود؛ پدر و پدر بزرگ مور در کارخانه جنرال موتورز کار می کردند. عموی او نیز مؤسس اتحادیه کارگری صنعت اتومبیل بود.

    اولین فیلم مستند او "راجر و من"، نگاهی به اوضاع اقتصادی زادگاهش پس از بسته شدن کارخانه "جنرال موتورز" و انتقال آن به مکزیک برای نیروی کار ارزان تر دارد. مور در سال 2002 با ساخت مستند "بولینگ برای کلمباین" توانست جایزه اسکار را به دست آورد؛ این فیلم در انتقاد به قانون حمل اسلحه امریکا، به تیراندازی در دبیرستان کلمباین اشاره دارد. او کارگردان و تهیه ‌کننده مستند "فارنهایت 9/11" است که پرفروش ‌ترین مستند تاریخ شد و در سال 2004 جایزه نخل طلایی جشنواره کن را به خود اختصاص داد؛ مور در این فیلم نگاهی انتقادی به عملکرد جورج بوش، جنگ با تروریسم و پوشش‌های خبری رسانه‌ها در آمریکا داشته است. با وجود اینکه او در سال 2008 از ریاست جمهوری باراک اوباما حمایت کرد اما بعدها به یکی از منتقدین جدی او تبدیل شد.

    او به عنوان منتقد اجتماعی و سیاسی در آثار خود به انتقاد از جهانی ‌سازی، شرکت‌های بزرگ، حق مالکیت سلاح، سیستم خدمات درمانی آمریکا و کاپیتالیسم پرداخته است.

     

  • +نگاهی به کارنامه فیلمسازی مور

    "راجر و من" 
    مور در سال 1989 جایزه "امی" را برای فیلم "راجر و من" دریافت کرد؛ این فیلم که مور شهرت خود را با ساخت آن به دست آورد، مستندی است درباره وقایعی که در شهر فلینت در ایالت میشیگان پس از بسته شدن کارخانه جنرال موتورز و انتقال آن به مکزیک به دلیل نیروی کار ارزان تر در آنجا، اتفاق افتاد. "راجر و من" بی کفایتی سران سیاسی و اقتصادی امریکا به خصوص شرکت جنرال موتورز و بی توجهی کارکنانش در ورشکستگی آن را به تصویر کشیده و تلاش کرده تا گوشه ای از حقایق اقتصادی کشور را نشان دهد. منظور از راجر در این فیلم راجر اسمیت، مدیرعامل و رئیس پیشین جنرال موتورز بود.
     
    "حیوانات خانگی یا گوشت های خوراکی"
    فیلم تلویزیونی "حیوانات خانگی یا گوشت های خوراکی" یک مستند کوتاه 23 دقیقه ای بود که در شبکه PBS پخش شد. این فیلم بر اساس فیلم بلند "راجر و من" ساخته شد. نام فیلم برگرفته از روندا بریتون یکی از ساکنان شهر فلینت بود که در هر دو فیلم سال 1989 و سال 1992 حضور داشت و خرگوشها را به عنوان حیوان خانگی یا به عنوان تامین کنندگان گوشت، خرید و فروش می کرد.
     
    "بیکن کانادایی" 
    مور در سال 1995 فیلم طنزآمیز "بیکن کانادایی" را ساخت. وی در این فیلم رئیس جمهور ساختگی در ایالات متحده را نشان می دهد که برای کسب شهرت، جنگی دروغین را با کانادا طراحی می کند. این فیلم تنها فیلم غیر مستند مور است. در این فیلم چندین دشمن احتمالی ایالات متحده برای مبارزه انتخاباتی بعدی آمریکا بین رئیس جمهور و اعضای کابینه مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. در این فیلم اظهارات رئیس جمهور مبنی بر صدور فرمان جنگ علیه کانادا به اندازه اعلام جنگ علیه تروریسم بین الملل مضحک است. 
     
    "مورد بزرگ" 
    در سال 1997، مور فیلم "مورد بزرگ" را کارگردانی کرد؛ این فیلم مستند درباره تور وی برای معرفی کتابش با عنوان "اندازه این را کاهش بده: تهدیدات پراکنده از سوی آمریکایی های غیرمسلح" است که در آن به انتقاد از بیکاری گسترده کارگران پرداخته شده است. یکی از مواردی که وی بدان پرداخته، موضوع انتقال صنایع کفش سازی "نایک" به اندونزی است.
     
    "بولینگ برای کلمباین" 
    مور در فیلم "بولینگ برای کلمباین" به کاوش درباره فرهنگ خشونت و استفاده از تفنگ در ایالات متحده امریکا پرداخته که از تیراندازی در دبیرستان کلمباین در سال 1999 الهام گرفته است. این فیلم در جشنواره فیلم کن سال 2002 جایزه سالیانه این جشنواره را برد و جایزه بهترین فیلم خارجی جشنواره سزار فرانسه را به خود اختصاص داد. در ایالات متحده نیز جایزه اسکار بهترین مستند به این فیلم داده شد. این فیلم همچنین از لحاظ تجاری نیز موفقیت چشمگیری حاصل کرد و به پرفروش ترین مستند تا آن زمان مبدل گشت که البته 2 سال بعد جای خود را به فیلم "فارنهایت 9/11" داد.
    مور همچنین پس از وقوع حادثه "کانتیکت" در دسامبر 2012 که در آن یک جوان 20 ساله به مدرسه "سندی هوک" حمله کرد و بیش از 100 گلوله به سمت دانش آموزان و کارکنان مدرسه شلیک کرد، در شبکه‌های اجتماعی  واکنش نشان داد و خواستار اتخاذ قوانین سخت‌ کنترل سلاح در آمریکا شد.
     
    "فارنهایت 9/11"
    مایکل مور در سال 2004 فیلم مستند "فارنهایت 9/11" ساخت؛ او در این فیلم به ارتباطات وسیع بندر بن سلطان، این مهره سعودی با مقامات کاخ سفید، قبل و بعد از واقعه 11 سپتامبر 2001 پرداخت، در این فیلم جورج بوش، رئیس جمهور وقت آمریکا نشستی با بندر بن سلطان در کاخ سفید تنها بعد از گذشت 2 روز از حملات 11 سپتامبر برگزار کرده است.
    مور در "فارنهایت 9/11" مخاطبین را با این سؤال مواجه کرد که «چگونه است در حالیکه تمامی مسلمانان در آمریکا از هر نژاد و ملیت به خاطر این واقعه تروریستی می بایست تحت فشار باشند اما سفیر سعودی در ایالات متحده که دارای روابط معلوم با گروه القاعده است، همچنان ارتباط تنگاتنگ خود با سران حکومت آمریکا را حفظ می کند؟»
    فارنهایت در سال 2004 بهترین جایزه جشنواره کن را به خود اختصاص داد. این فیلم اولین فیلم مستند بود که موفق به کسب این جایزه شد. مور تمایل داشت این فیلم توسط میلیون ها نفر و قبل از انتخابات ریاست جمهوری امریکا در تلویزیون ها مشاهده شود و به همین دلیل این فیلم را در بخش مستند اسکار معرفی نکرد؛ چرا که طبق قوانین اسکار، پخش مستندها در تلویزیون طی 9 ماهی که مستند اکران می شود، ممنوع است. 
    عنوان فیلم از کتاب کلاسیک "فارنهایت 451" الهام گرفته است. بر اساس این کتاب که درباره آینده کشورهای دیکتاتوری است، کاغذ در دمای 451 درجه فارنهایت شروع به آتش گرفتن می کند. زیرنویس فیلم این موضوع را آشکارتر می کند. در ابتدای زیرنویس آمده است: "دمایی که در آن آزادی می سوزد". این فیلم با فروش 200 میلیون دلار در سرتاسر جهان، پرفروش ترین فیلم مستند بوده است.
     
    "سیکو" 
    مایکل مور در سال 2007 با ساخت فیلم مستند "سیکو" به مسئله شرکتهای بیمه در امریکا و خدمات گران و ناکارآمد آنها پرداخت. او در این فیلم، سیستم بهداشت و درمان آمریکا را با کشورهایی چون انگلیس، فرانسه، کانادا و حتی کوبا مقایسه کرد و آنرا به شدت به چالش ‌کشید. خواسته نهایی فیلم: دولتی شدن بهداشت و درمان در آمریکا است و مور نشان می‌دهد که اگرچه دولت آمریکا مدعی استفاده از سیستم سرمایه ‌داری آزاد برای بهداشت و درمان است، ولی تجارب موفقی نیز در سیستم دولتی دارد که باید آنرا به کل جامعه آمریکا تعمیم دهد.
     
    "کاپیتان مایک در سرتاسر آمریکا"
    مور در فیلم "کاپیتان مایک در سرتاسر امریکا" به بررسی جریانات سیاسی در دانشگاه های ایالات متحده پرداخته است. وی در سفر خود که در ماه های پیش از انتخابات ریاست جمهوری سال 2004 اتفاق افتاد، به 60 کالج و دانشگاه سفر کرد. 
     
    "کاپیتالیسم: یک داستان عاشقانه" 
    مور در فیلم "کاپیتالیسم: یک داستان عاشقانه" به بررسی بحران های مالی و اقتصادی ایالات متحده امریکا در اواخر دهه 2000 و انتقال دولت از جورج بوش به باراک اوباما، پرداخت. مور در جریان مصاحبه مطبوعاتی این فیلم گفت: «دموکراسی یک ورزش تماشاگرپسند نیست، بلکه یک اتفاق مشارکتی است. اگر ما در آن شرکت نکنیم، دیگر دموکراسی نیست. بنابراین اوباما بر اساس کرده های خود پیشرفت و یا پس رفت نمی کند و آنچه در موفقیت وی تأثیرگذار است میزان حمایتی است که از وی می شود.»
     
  • +آثار

    -"راجر و من" (Roger & Me) محصول سال 1989
    -"حیوانات خانگی یا گوشت های خوراکی: بازگشت به فلینت" (Pets or Meat: The Return to Flint) محصول سال 1992
    -"بیکن کانادایی" (Canadian Bacon) محصول سال 1995
    -"مورد بزرگ" (The Big One) محصول سال 1997
    -"بولینگ برای کلمباین" (Bowling for Columbine) محصول سال 2002
    -"فارنهایت 9/11" (Fahrenheit 9/11) محصول سال 2004
    -"سیکو" (Sicko) محصول سال 2007
    -"کاپیتان مایک در سرتاسر امریکا" (Captain Mike Across America) محصول سال 2007
    -"قیام تنبل" (Slacker Uprising) محصول سال 2008
    -"کاپیتالیسم یک داستان عاشقانه" (Capitalism: A Love Story) محصول سال 2009
     
  • +انتقاد صریح از جورج بوش

    اقای بوش دلیل جنگ هر چه باشد ما با آن مخالفیم
    مور در سال 2002 برای فیلم "بولینگ برای کلمباین" جایزه اسکار را کسب کرد. هنگامی که مجری برنامه نام وی را از پشت تریبون خواند و از او درخواست کرد که برای دریافت جایزه و سخنرانی به روی سن بیاید، همه از مور انتظار داشتند تشکرهای معمول از همکاران و دوستان را انجام دهد اما مور پس از چند کلمه کوتاه در مورد همکارنش، جورج بوش، رئیس جمهور وقت ایالات متحده را خطاب قرار داد و انتقادهای سختی از وی کرد: «ما موضوعات تخیلی و دروغین را دوست نداریم. در دورانی زندگی می کنیم که تقلبی است. ما در دورانی زندگی می کنیم که در آن انتخاباتی ساختگی و تخیلی، رئیس جمهوری تخیلی انتخاب می شود. ما در دورانی زندگی می کنیم که مردانمان را به دلایل ساختگی به جنگ می فرستند. آقای بوش دلیل این جنگ هر چه که باشد، ما با آن مخالفیم. شرم بر تو ای جرج بوش، شرم بر تو ...»
    مسئولان برگزاری مراسم با بالا بردن صدای موسیقی در سالن اجازه ادامه صحبت را به مور ندادند و وی با همین جملات سخنرانی خود را به پایان رساند. علاوه بر این، این اتفاق باعث شد تا مراسم اسکار از سال 2002 به بعد، با 10 ثانیه تأخیر پخش شود نا امکان سانسور کردن صحبت ها فراهم شود.
     
    بلر بیش از بوش در جنگ عراق مقصر است
    مایکل مور در مصاحبه‌ای در اکتبر 2007، با خبر شبکه 3 تلویزیون انگلیس، ITV، به جنگ عراق اشاره کرد و گفت: «امیدوارم با تغییر دولت در انگلیس، گوردون براون نخست وزیر جدید انگلیس به پیام مردم انگلیس خوب گوش فرا دهد... آنها می‌گویند نیروها را به کشور بازگردانید. 
    من، در ارتباط با آغاز جنگ عراق، تونی بلر را بیش از جورج بوش مقصر می دانم زیرا از جورج بوش بهتر از آن را نمی توان توقع داشت اما تونی بلر بهتر متوجه بود و می توانست در این جنگ شرکت نکند... من واقعا نمی دانم اگر در جنگ عراق، انگلیس متحد امریکا نمی شد، جورج بوش بدون متحدش یعنی انگلیس، چگونه می خواست این جنگ را آغاز کند.»
     
  • +از حمایت تا انتقاد از اوباما

    مایکل مور در 21 آوریل 2008 با انتشار مقاله‌ای بر روی سایت خود، حمایت خود را از ریاست جمهوری باراک اوباما اعلام کرد. او در این مقاله با بکار گرفتن کلماتی طعنه‌ آمیز، هیلاری کلینتون و همچنین دولت بوش را مورد انتقاد قرار داد. 
    این حمایت دیری نپایید، مور در جریان اعتراضات مردمی وال استریت، در سال 2011، نسبت به عملکرد اوباما انتقادهای فروانی مطرح کرد. او در سخنانی انتقادآمیز اعلام کرد: «باراک اوباما از برخورد خشن با معترضان جنبش اشغال وال ‌استریت حمایت می ‌کند.» او در ادامه صحبت‌های اعتراض‌ آمیز خود خطاب به رئیس‌ جمهوری آمریکا گفت: «آقای اوباما، چرا شما و دولت تحت رهبریتان چنین برخوردی با این جنبش فراگیر غیرخشونت‌ آمیز دارید که از عملکرد وال ‌استریت و فعالیت بانک‌ها ناامید هستند؟» 
     
    اوباما مرد وال استریت است
    مور که از حامیان اعتراضات "وال استریت" بود، پیش از این نیز گفته بود عملکرد اوباما به شدت او را ناامید کرده است اما عصبانی ‌تر از گذشته اوباما را مرد وال استریت نامید. مایکل مور ضمن انتقاد از عملکرد اوباما در جریان اعتراضات مردمی وال استریت گفت: «اوباما از وال استریت و بانک‌های آن به منظور پیروزی در انتخابات بیشتر از هر زمان دیگری پول به جیب زده است.»
     
    اوباما مردی نیست در انتخابات سال 2008 تصور می شد
    وی که سابقه‌ طولانی در ابراز اظهارات انتقادی علیه سیاست‌های دولت آمریکا داشته، معتقد است باراک اوباما در دوره‌ اول ریاست جمهوری خود وارد مسیر اشتباهی شد و به ‌تازگی متوجه اشتباهات خود شده است. اوباما آن مردی نیست که در مبارزات انتخاباتی سال 2008 تصور می‌شد. 
    مور پیش از این، در سال 2008 از سیاست‌های اقتصادی اوباما انتقاد کرد و در سال 2009 در نامه‌ای به اوباما وی را به جهت فرستادن 30 هزار نظامی دیگر به افغانستان مورد شماتت قرار داد.
     
    طرح سلامت اوباما افتضاح است
    او در ابتدای سال 2014، بار دیگر از باراک اوباما بدلیل طرفداری از صنعت بیمه این کشور به شدت انتقاد کرد و طرح سلامت وی را یک طرح افتضاح خواند. او اعلام کرد که طرح اوباما تنها به نفع صنعت بیمه بوده و بخش کمی از مردم امریکا توانایی پرداخت حق بیمه و استفاده از خدمات مناسب را دارند؛ او خواستار طرحی شد که توسط دولت کنترل شده و شرکت‌های خصوصی بیمه نقش چندانی در آن نداشته باشند.
     
  • +عذرخواهی مور از ایرانیان برای ساخته شدن فیلم "300"

    مایکل مور در مصاحبه ای درباره فیلم ضد ایرانی "300" گفته است: «به خاطر وجود فیلمسازان نادان در هالیوود متأسفم، هر چند توقع دیگری از [کمپانی] برادران وارنر ندارم. گرچه وجود انواع تفکرات در هالیوود را لازم می دانم اما تنها می توانم بگویم متأسفم به خاطر وجود فیلمسازان و کمپانی هایی چون برادران وارنر که بدون استناد به تاریخ و تنها از روی عصبانیت اقدام به تهیه فیلم های تاریخی علیه کشورهای صاحب هویت می کنند.»
    مور که به دلیل مشغله این فیلم را ندیده بود، پس از توضیح موضوع و برخی از جزئیات فیلم گفت: «بر خلاف بیشتر مردم آمریکا که از تاریخ ایران مطلع نیستند، من به دلیل مخالفت دولت جورج بوش با ایران، سعی کرده ام حداقلی از تاریخ این کشور را بدانم.»
    او به سازندگان "300" توصیه کرد، پیش از ساخت هر اثری، بدون غضب و موضع گیری های بچه گانه، تاریخ واقعی کشورها را منعکس کنند و در واکنش به این مطلب که کمپانی برادران وارنر در بیانیه ای، فیلم "300" را افسانه دانسته اند، گفت: «اگر تعریفی که از ماجرای فیلم کردید درست باشد، این اظهارنظر، گناه و اشتباه [کمپانی] برادران وارنر را بزرگتر می کند، چرا که ساخت فیلمی خلاف واقع آن هم به شیوه ای اغراق آمیز در مورد یک کشور بر اساس داستانی افسانه ای، رفتاری به شدت غیر حرفه ای است، این اظهارنظر برای من آمریکایی هم پذیرفتنی نیست.»
    مایکل مور گفت: «من به عنوان یک آمریکایی به جای سازندگان 300 و مشخصاً برادران وارنر، از مردم ایران عذرخواهی می کنم. ایرانیان باور کنند که همه آمریکایی ها مثل بوش، چنی و سازندگان فیلم 300 نیستند.» 
     
  • +واکنش به فوت "هوگو چاوز"

    انتشار خبر فوت "هوگو چاوز" رئیس جمهور ونزوئلا در مارس 2013 در سطح جهان بازتاب های متفاوتی داشت. برخی از افراد مشهور و ستارگان امریکا از جمله "شان پن"، الیور استون، مایکل مور، سوزان ساراندون"، "کوین اسپیسی" و ... در همان ساعات اولیه این خبر، در صفحات خود تسلیت گفتند.
    مور، در صفحه توئیتر خود ضمن ابراز همدردی با خانواده چاوز گفت: «چاوز کسی بود که نفت را مردمی کرد و 75 درصد از فقر موجود در کشورش را بهبود بخشید و امکانات مجانی آموزشی و بهداشتی برای مردم فراهم کرد، این مسائل بود که او را خطرناک می‌کرد، آمریکا برای براندازی او توطئه کرد با این حال او با رأی مردمی به ریاست ‌جمهوری انتخاب شد... پیش از آنکه آنها (مقامات آمریکا)، ما را درگیر جنگ کنند، رسانه‌های آمریکا برنامه سرنگونی چاوز را در پیش گرفته بودند.»
    مور در پایان به ملاقات صمیمانه‌اش با "چاوز" در جشنواره 2009 "ونیز" اشاره کرد و نوشت: «ملاقات ما یک ساعتی طول کشید و او در پایان ملاقاتمان از اینکه با کسی که بیش از خودش از بوش متنفر است، ملاقات کرده، به شدت ابراز خرسندی کرد.»
     
  • +واکنش مایکل مور به بازجویی کارگردان فلسطینی

    مایکل مور مسئول بخش مستند آکادمی اسکار، به بازجویی تنها نماینده فلسطین در اسکار 2013، در فرودگاه لس آنجلس واکنش نشان داد و آن را توهین آمیز خواند.
    عماد برنات، کارگردان فلسطینی که فیلمش با نام "5 دوربین شکسته" نامزد دریافت جایزه اسکار بهترین مستند بود، در سفر به امریکا توسط مسئولان مهاجرت فرودگاه لس آنجلس مورد بازجویی قرار گرفت؛ او و خانواده اش به مدت 1 ساعت در فرودگاه نگه داشته شدند تا از دعوتشان به آکادمی اسکار اطمینان حاصل شود و در تمام این مدت به او می گفتند ممکن است به کشورش بازگردانده شود.
    مور که خود رئیس بخش مستند اسکار و یکی از طرفداران برنات بود بعد از دریافت یک پیام تلفنی از وی وارد ماجرا شد. مور با مسئولان آکادمی اسکار تماس گرفت و آن ها هم با وکلای آکادمی تماس گرفته تا بتوانند ثابت کنند برنات در حقیقت یکی از نامزدهای دریافت اسکار است و نیازی به بازگردانده شدن او نیست.
    فیلم "5 دوربین شکسته" درباره کشاورزی فلسطینی است که نزدیک مرز اسرائیل زندگی می کند. مور و برنات هردویشان بازجویی او توسط مسئولان رسمی را به تجربه روزانه زندگی کردن تحت رژیم اسرائیل مشابه دانستند.
    مور در این‌ باره گفت: «به نظر من این نه تنها یکی از بهترین مستندهای سال، بلکه یکی از بهترین فیلم های سال است. با توجه به اینکه امسال [2013] آکادمی اجازه داده تمامی 6000 عضو بخش مستندها برای انتخاب بهترین مستند رأی بدهند مسابقه نزدیکی در پیش خواهیم داشت. این فیلم همچنین اولین فیلم فلسطینی است که برای دریافت جایزه بهترین مستند نامزد شده است. این لحظه‌ای تاریخی است برای آکادمی و برای تمامی فیلم‌دوستان. فقط برای همین موضوع به تنهایی باید در هنگام ورود به فرودگاه لس آنجلس به برنات گل می دادند و خوشامد می گفتند، نه اینکه او را به اتاق بازجویی بفرستند.»
     
  • +مور، منتقد ثروتمند نظام سرمایه داری

    به گزارش خبرآنلاین در مردادماه 1393، ماجرای جدا شدن مایکل مور از همسرش باعث شد که میزان ثروت این مستند ساز آمریکایی مشخص شود. مور که یکی از منتقدان نظام سرمایه داری آمریکا و در ماجرای جنبش اشغال وال استریت یکی از حامیان معترضان بود، خود به طبقه ثروتمند جامعه تعلق دارد؛ یعنی همان گروهی که سبک زندگی آن ها همواره با انتقاد مور همراه بوده است.
    وبسایت "بیزنس اینسایدر" نوشته که خانه مور در میشیگان شمالی نشان می دهد که سبک زندگی او هیچ شباهتی به سبک زندگی افراد معمولی ندارد. 
     


ویرایش این مطلب، یا ارسال نظر