علی شمخانی

 

امیر دریابان علی شمخانی، از فرماندهان دوران جنگ و از نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود که بعدها به ارتش رفته و فرماندهی نیروی دریایی ارتش را بر عهده گرفت. پس از جنگ، در زمان دولت اول و دوم محمد خاتمی به عنوان وزیر دفاع به مجلس پنجم معرفی و به این سمت منصوب گردید. وی که ریاست کمیته سیاست های دفاعی امنیتی شورای عالی امنیت ملی را در کارنامه خویش داشت، در دولت یازدهم، به سمت دبیری این شورا رسید.

 


امتیاز دهی به مطلب:
 

به اشتراک گذاری مطلب:
ارسال به دوستانارسال به دوستان
  • -زندگینامه

    امیر دریابان علی شمخانی، زادهٔ سال 1334 در اهواز می باشد. در میان قومیتهای موجود در استان خوزستان، وی به گفته خودش، دارای اصلیتی عربی میباشد. او از اولین پایه گذاران سپاه خوزستان و فرمانده سپاه در استان خوزستان بوده است. (به استناد کتاب "کالک‏های خاکی" (ص 201)، ایشان در نامه ای که خطاب به مسئولین کشور نوشته اند، نام خانوادگی خود را "شمع خانی" معرفی کرده اند)

    وی در سال های  قبل از پیروری انقلاب اسلامی، در تشکیل و هدایت گروه های مبارزاتی مسلحانه بر ضد رژیم پهلوی به ویژه جنبش های دانشجویی اسلامی نقش مؤثری ایفا نمود. وی ریاست مرکز مطالعات راهبردی نیروهای مسلح و عضویت در شورای راهبردی روابط خارجی ایران را در کارنامه خویش دارد.او دارای چهار فرزند می باشد.

     
  • +دوران دفاع مقدس

    شمخانی در طول هشت سال دفاع مقدس به عنوان فرمانده نیروی زمینی، قائم مقام فرمانده کل و وزیر سپاه (در کابینه میرحسین موسوی) نقش به سزایی در طراحی، فرماندهی و پشتیبانی از عملیات های مختلف رزمندگان اسلام در میدان نبرد ایفا نمود و به دلیل ابراز شایستگی در رده های مختلف فرماندهی جنگ از سوی فرماندهی معظم کل قوا، مفتخر به دریافت سه مدال فتح گردید.

     
    دو خط فکری در ابتدای جنگ تحمیلی 
    وی در مصاحبه تلوزیونی شناسنامه که  در 3 خرداد 92 پخش شد گفت: «در حقیقت ما در جنگ یک دشمن به نام عراق داشتیم و یک مخالف هم به نام ارتش داشتیم. البته منظور از ارتش، ارتش بنی صدر است نه ارتش جمهوری اسلامی! تحول ارتش طاغوتی به ارتش حزب الله کار بسیار عظیمی بود که مردان بزرگ ارتش این کار را انجام دادند و امروز متاسفانه کمتر از آنها یاد می شود. به جز دشمن و مخالف، ما یک رقیب هم داشتیم. سپاه در تهران درگیر اختلافات داخلی بود. اما در نهایت روش سوم بود که توانست این مدل را ارائه دهد که ما سازش نمی کنیم و با زور دشمن را از کشور بیرون می کنیم. البته همزمان دو خط فکری اشتباه هم وجود داشت که باید خودمان را از این افکار جدا می کردیم. خط فکری اول این بود که می گفتند سپاه پاسداران را به سلاح سنگین مجهز کنید. این شعاری بود که توده ای ها می دادند. هدف این افراد انحلال ارتش بودند و ما خواهان انحلال ارتش نبودیم چون خلاف خواست امام و منطق بود. خط فکری دوم، تفکر منافقین خلق بود که به دنبال ارتش بی طبقه توحیدی بودند که این افراد هم در نهایت به دنبال انحلال ارتش بودند.»
     
    چرایی ادامه جنگ بعد از فتح خرمشهر 
    شمخانی در مورد ادامه جنگ بعد از فتح خرمشهر گفت: «اینکه حماسه خرمشهر را تحت تاثیر این سوال قرار بدهیم، کار درستی نیست. چرا کسی سؤال نمی کند خونین شهر چگونه خرمشهر شد؟ ما برای همه مراحل مختلف جنگ یک منطق پاسخگویی داریم. این سوال بعد از پایان جنگ مطرح شد و پیامدهای نوع پایان جنگ بود که باعث ایجاد این سوال شد. پس این سوال آن زمان مطرح نشد که چرا بعد از فتح خرمشهر جنگ را ادامه می دهید. شخصاً یک نفر را نزد نهضت آزادی فرستادم و از آنها که بیشترین ادعا را روی این سوال دارد خواستم سندی ارائه دهند که بعد از فتح خرمشهر بیانیه ای صادر کرده باشند که خواهان پایان جنگ شده باشند. اما هیچ سندی در این مورد وجود ندارد و فقط بعد از عملیات رمضان صحبت هایی انجام شد که در آن مقطع جنگ وارد مرحله تازه ای شده بود. یک سوال این است که چرا بعد از خرمشهر جنگ را ادامه دادید؟ سوال بعدی این است که چرا بعد از فتح خرمشهر که عراق شکست خورده بود، جنگ را ادامه ندادید تا عراق فرصت بازسازی پیدا نکند؟! فرض کنید ما جنگ را ادامه نمی دادیم و عراق خودش را بازسازی می کرد و دوباره به ما حمله می کرد، در این صورت اگر ما دوباره اعلامیه بسیج عمومی می دادیم، مردم می آمدند؟ مردم در این صورت به ما می گفتند شما که عراق را شکست داده بودید....»
     
    امام فرمودند جنگ ادامه پیدا کند
    وی درباره دلیل ادامه جنگ گفت: «بعد از پذیرش قطعنامه 598، عراق خودش را بازسازی کرد و دوباره به ما حمله کرد. بعد از شکست مقابل ما هم به کویت حمله کرد. عراق از آغاز جنگ یک دلیل جغرافیایی داشت و می خواست مشکل تنفسی ِ عدم اتصال به دریای آزاد را حل کند. این موضوع یا با گرفتن آبادان ممکن بود یا با گرفتن کویت! نظر امام بعد از فتح خرمشهر روی ادامه جنگ بود، ادامه جنگ با عدم ورود به خاک عراق دو موضوع جداگانه است. امام فرمود جنگ ادامه پیدا کند. راه مبارزه این بود که توان رزمی عراق را از او بگیریم تا نتواند پیشروی داشته باشد و رزمنده های ایران این کار را انجام دادند. درس های فراوانی در جنگ وجود دارد. تصویری که از جنگ ترسیم کرده ایم، تصویر درست و کامل و غیر متناقضی نیست. واقعیت این است که نسل جوان وقتی به جنگ نگاه و در مورد آن مطالعه می کند دچار ابهام می شود. دلیلش هم این است که ارتش روایت خاص خودش را از جنگ ارائه می دهد. بعضی از افراد هم هستند که موضوعات جنگ را بهتر از کسانی که در صحنه جنگ بوده اند، تعریف می کنند! به نحوی که گاهی کسانی که در جنگ حضور داشته اند با خودشان می گویند این روایت از کجا آمده و چطور بوده که ما متوجه آن نشده ایم!؟ این موضوعات باعث می شود که در ذهن کسی که در مورد جنگ پژوهش می کند، ابهام ایجاد شود. عراق جنگ را با 12 لشکر و 3 سپاه آغاز کرد و در پایان جنگ 60 لشکر داشت! شاید بیان این مسائل کار آسانی نیست اما بیان عاطفی جنگ کار آسانی است.»
     
    افرادی که در جنگ نبوده‌اند مفسر دفاع مقدس شده‌اند
    شمخانی معتقد است متاسفانه برخی‌ از افراد که در زمان جنگ هنوز به دنیا نیامده‌ بودند امروزه تفسیرگر دفاع مقدس شده‌اند این مسئله نوعی انحراف به حساب می‌آید و از سویی دیگر برای ما خطر آفرین است.
    حفظ فرهنگ جبهه و جنگ در زمان صلح از زمان درگیری با دشمن سخت‌تر است و نباید اجازه داد فرهنگ جبهه و جنگ به انحراف کشیده شود و پیشکسوتان جنگ بهترین افراد برای جلوگیری از این انحرافها هستند.
    متاسفانه امروزه این فرهنگ به فراموشی سپرده شده است. اگر در گذشته فردی را می‌خواستند مسئول کنند آن فرد امتناع می‌کرد و افراد بهتر را جایگزین می کرد اما امروزه ما شاهد مسئله دیگری هستیم.
    در گذشته همگان به فرد مسئول کمک می‌کردند تا مشکلات رفع شود تا آن شخص به نحو مطلوبی مدیریت کند اما امروزه شاهد هستم که همگان تلاش می‌کنند به آن مدیر ضربه زده و آن را از کار برکنار کنند.‌ نباید اجازه داد مسیر عوض شود و پیشکسوتان جنگ در این زمینه باید تلاش کنند.
     
    امدادهای غیبی
    وی در این باره گفت: امدادهای غیبی دیدن اسب سفید و فرد سوار بر اسب با شمشیر در دستش نیست، من اینها را قبول ندارم. من هرگز این حرف‌ها را نپسندیدم. ببینید اگر شما مدیریت صحیحی در استفاده از امكانات و توان خود كنید و به خدا هم توكل كنید، خوب خداوند هم كمك می‌كند.
    چرا الان ما نمی‌توانیم مشكلات اقتصادی را با امداد غیبی رفع كنیم؟ اینها كه از كار جنگ راحت‌تر است. دلیلش همان است كه خدا گفته تو آنچه را بلدی و می‌توانی درست انجام بده بقیه كار را من كمك می‌كنم. اجازه بدهید امداد غیبی را فراتر از رویا و تخیل در بستر عمل ببینیم.
    ما خودمان، همین جوانانی كه در جنگ معجزه خلق می‌كردند، جز با امداد غیبی نمی‌توانستیم به راه راست بیاییم. سیم امام به مبدا وصل بود و وقتی این جوانان را مخاطب قرار می‌داد و این جوانان هم با اخلاص به میدان آمدند آن پتانسیل ایجاد شد و كارگر افتاد.
     

     

  • +فرماندهی نیروی ارتش

    شمخانی یک سال پس از پایان جنگ تحمیلی (سال 1368)، با حکم فرماندهی معظم کل قوا، حضرت آیت الله خامنه ای، ضمن انتقال از سپاه پاسداران به ارتش جمهوری اسلامی ایران، فرماندهی نیروی دریایی ارتش را بر عهده گرفت.

    وی چند ماه پس از تصدی فرماندهی نیروی دریایی ارتش، در اجرای راهبرد جدید دریایی جمهوری اسلامی ایران، فرماندهی مشترک نیروی دریایی ارتش و سپاه و قرارگاه دریایی خاتم الانبیاء(ص) را عهده دار شد و در مدت فرماندهی هشت ساله، در قرارگاه دریایی خاتم الانبیاء (ص)، ضمن طراحی و اجرای ساختار جدید نیروهای دریایی ارتش و سپاه و تعیین حدود مأموریت های دو نیرو، تشکیلات رزمی نیروهای دریایی ارتش و سپاه را با ایجاد تحول اساسی در سلاح ها، تاکتیک ها و عملیات مشترک دو نیرو، تجدید سازمان نمود.

     

  • +وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح

    وی در شهریور سال 1376، پس از انتخاب سید محمد خاتمی به  ریاست جمهوری از سوی ایشان به عنوان وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح معرفی و با رأی قاطع نمایندگان مجلس شورای اسلامی به این سمت منصوب شد.

     

  • +سوابق آموزشی

    شمخانی علاوه بر طی دوره دانشکده های عالی و استراتژیک نظامی دارای دانشنامه مهندسی از دانشگاه شهید چمران اهواز و مدرک کارشناسی ارشد مدیریت می باشد.

    علی شمخانی مؤلف نخستین دکترین استراتژی دریایی جمهوری اسلامی ایران و همچنین دکترین تطبیق استراتژی آمریکا و شوروی سابق می باشد.

    وی علاوه بر تألیف مجموعه کتاب هایی در مورد مدیریت استراتژیک و چندین مقاله علمی در مورد مباحث راهبردی و بحران‏های منطقه ای و بین المللی، در دانشگاه های مختلف علوم نظامی و راهبردی به تدریس اشتغال دارد.

     

  • +مسئولیت‏ها

    فرماندهی در سمت های مختلف سپاه و فرمانده سپاه خوزستان در هشت سال جنگ

    انتقال به نیروی دریایی ارتش با دریافت درجه دریاداری (سرتیپی) و انتصاب به فرماندهی آن با حکم فرمانده کل قوا در 8 آبان 1368

    فرماندهی نیروی دریایی سپاه به طور همزمان با فرماندهی نیروی دریایی ارتش با حکم فرمانده کل قوا در 2 دی 1369

    معرفی به عنوان وزیر دفاع از سوی سید محمد خاتمی به مجلس پنجم واخذ رای اعتماد در شهریور 1376

    دریافت درجه دریابانی (سرلشگری) از سوی فرمانده کل قوا در سال 1378

    کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری در سال 1380

    معرفی به عنوان وزیر دفاع از سوی سید محمد خاتمی به مجلس ششم و اخذ رأی اعتماد در شهریور 1380

    رئیس مرکز مطالعات راهبردی نیروهای مسلح

    عضو شورای راهبردی روابط خارجی ایران

    دبير شورای عالی امنيت ملی در دولت یازدهم (پیش از شمخانی، سعید جلیلی از سال 86 تا 92، علی لاریجانی از سال 84 تا 86 و حجت الاسلام حسن روحانی از سال 68 تا 84 به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی فعالیت داشته اند.)

     

  • +دریافت بالاترین نشان دولتی عربستان

    شمخانی اولین وزیر ایرانی است که به دلیل نقش برجسته ای که در طراحی و اجرای سیاست تنش زدائی و توسعه روابط با کشورهای عربی حوزه خلیج فارس به عهده داشت، بالاترین نشان دولتی عربستان را از مقامات این کشور دریافت کرد.

    شمخانی درباره این مدال می گوید: «من عرب هستم. وقتی به عربستان رفتم و متوجه شدند که یک آدم عرب وزیر دفاع یک کشور فارس است خیلی تعجب کردند. این موضوع بستر خوبی را فراهم کرد تا بتوانم با آنها ارتباط بیشتری برقرار کنم. البته من چنین نشانی را از پاکستان و لبنان هم دریافت کردم.»

     

  • +نامزد انتخابات دوره هشتم ریاست جمهوری

    شمخانی که در دوره دوم ریاست جمهوری سید محمد خاتمی رقیب او در انتخابات بود، در مورد علت نامزدی در انتخابات دوره هشتم ریاست جمهوری گفت: «من می خواستم نشان دهم چطور می شود هم رقیب بود و هم رفیق. البته حرف ها و نگرانی هایی هم داشتیم و به همین دلیل وارد گود انتخابات شدیم.»

    وی در سال 1380 در انتخابات دوره هشتم ریاست جمهوری شرکت نمود و رتبه سوم آراء را کسب کرد.

     

  • +گفتگوی چالشی شمخانی

    شمخانی در برنامه تلویزیونی «دیروز امروز فردا» که در 3 خرداد 1389 پخش شد حضور یافت. درحالی‌که انتظار می‌رفت این برنامه به مسائل جنگ و فتح خرمشهر و مباحثی از این دست بپردازد، یامین ‏پور، مجری برنامه سعی کرد شمخانی را وارد مسایل سیاسی کند و جریان فتنه را مطرح کرد که شمخانی اظهار داشت: «در مسائل سیاسی وارد نمی‌شوم.»
     
    ما خود صاحب قدرت نرم هستیم.
    مجری برنامه سؤال کرد: آیا در دهه 60 نیز وارد مسائل سیاسی نشده بودید؟ و به نامه ایشان در زمان جنگ اشاره کرد؛ شمخانی در پاسخ گفت: «نامه من در زمان جنگ و در مقابل دشمنِ آشکار است.»
    او در واکنش به سؤال مجری که الآن در کشور جنگ نرم وجود دارد گفت: «جنگ نرم نسبت به کدام تهدید است، نسبت به تهدید خارجی. ما خود صاحب قدرت نرمیم.» یامین پور ضمن اشاره به اتفاق سال 88 و اثر آن بر کشور از، علی شمخانی پرسید: آیا شما با واژه فتنه در حوادث آن سال موافق هستید؟" و شمخانی پس از لحظه‌ای مکث پاسخ داد: «بکار بردن این لفظ تغییری در ماهیت موضوع ایجاد نمی‌کند.»
     
    ما بدون تردید تابع مقام معظم رهبری هستیم.
    مجری برنامه سؤال کرد: آیا شما در دهه 60 بسیجی بودید و شمخانی گفت: «بله من هنوز هم یک بسیجی هستم. بسیجی یعنی حق گو، حق شنو و حق خواه... نباید خطای تحلیلی پیدا کنیم و خدای ناکرده از کشتی انقلاب پیاده شویم و نباید کسی را از کشتی انقلاب بیرون انداخت.» 
    شمخانی در واکنش به گفته مجری برنامه "بنا به گفته مقام معظم رهبری اگر بعضی‌ها خود مصر باشند که از کشتی انقلاب بیرون روند." گفت: «تابع مقام معظم رهبری هستیم بدون هیچ تردیدی.»
    ایشان در مقابل اصرار مجری در مورد واژه فتنه گفت: «ما در پیش‌بینی، پیش‌گیری، در کنترل حوادث 88 و مقابله با آن دچار غافلگیری شدیم و بهتر از این می‌توانستیم عمل کنیم.»

     

  • +دیدگاه شمخانی درباره بنی صدر

    علی شمخانی در برنامه دیروز، امروز، فردا در 3 خردادماه 1389، درباره بنی صدر که مدیریت جنگ در سال اول جنگ را بر عهده داشت، به بیان موضوعاتی پرداخت.
     
    پیروزی در جنگ ابزار بنی‌ صدر برای گرفتن تهران بود.
    دریابان علی شمخانی گفت: «پیروزی در جنگ ابزار بنی‌ صدر برای گرفتن تهران بود. ناآشنایی در جنگ هم برای مدیران و هم برای مردم بود و این واژه‌ عام و كلانی است؛ اما این به مفهوم خیانت نیست. این ناشی از نوع نگاه است، من از شما سؤال می‌كنم شما اگر بتوانید با پیروزی در جنگ تهران را فتح كنید شكست در جنگ را می‌پذیرید؟ جنگ ابزاری برای گرفتن تهران بود؛ اما چون نیت ناپاک و روش ناصحیح و سنتی است و در آن دشمن برتری دارد، ناكامی حاصل می‌شود. بنی‌صدر می‌خواست در سال اول جنگ برنده باشد اما اندیشه وی غلط بود.» 
     
    بنی صدر مخالف سپاه بود.
    شمخانی در ادامه گفت: «بنی‌صدر مخالف سپاه بود و حس می‌كرد اگر سپاه باشد نمی‌تواند پیروزی را به نام خودش ثبت كند و می‌خواست پیروز مطلق این جنگ باشد چرا كه با این پیروزی می‌توانست قهرمان ملی شود.»
     
    بنی صدر برای حذف رقبای سیاسی خود دنبال شکست در جنگ نبود.
    شمخانی اظهار داشت: «مدنی در خوزستان در جریانی به نام خلق عرب [تلاش می‏کرد] كه به عنوان قهرمان ملی سركوب این غائله در انتخابات ریاست جمهوری شركت كند، بنی‌ صدر به دنبال پیروزی در عملیات بود تا بتواند رقبای سیاسی خود را در تهران حذف و امام (ره) را مات كند؛ اما دنبال شكست در جنگ نبود و این نیت پاكی نیست و روش غلطی است. اگر بخواهم همه تجربه جنگ را كپسولی بیان كنم باید گفت ما چه در جبهه حق و چه در جبهه باطل باشیم اگر در زمین و زمان با روشی بجنگیم كه دشمن در آن زمین، زمان، ابزار و روش در وضعیت نسبی باشد، شكست می‌خوریم كه بنی‌ صدر در این معادله عمل می‌‌كرد و معادله جنگ زمانی تغییر پیدا كرد كه این زمین، زمان، روش و ابزار تغییر پیدا كردند.»
     
    تبانی با طرف مقابل در جنگ خیانت است.
    رئیس مركز تحقیقات راهبردی دفاعی افزود: «در برخی مواقع فرد با طرف مقابل خود تبانی می‌كند كه شكست می‌خورد و خیانت است و بعضی وقتها فرد با نیت و روش غلط در میدان دشمن با ابزار دشمن كه دشمن بر وی برتری دارد می‌جنگد و شكست می‌خورد. بنی‌صدر به دنبال این بود كه در پیروزی خود در رزم، پیروزی‌های سیاسی را در تهران رقم بزند و این حرف امروز من نیست بلكه من این حرف را در بعد از عملیات هویزه در مجلس شورای اسلامی آن زمان طی یک سخنرانی مطرح كردم و هنوز هم بر این باور هستم.
     
    بنی ‌صدر با صدام تبانی نكرده بود اما نيت ناپاكی در جنگ تحميلی داشت.
    دریابان شمخانی تأكید كرد: «بنی‌صدر بعدها با منافقین یكی می‌شود و چون از آن طریق به نیت خود نمی‌رسد و از طریق غلط دیگری وارد می‌شود، از این رو خائن است؛ ولی با صدام تبانی نداشت. هیچ اختلاف‌نظری در بین افرادی كه در صحنه حضور داشتند، وجود ندارد بلكه برخی به دلیل نیازمندی‌های سیاسی خود رأی خود را تغییر می‌دهند.»
     
    اشتباه بنی صدر در توقف جنگ، به معنای خیانت نیست.
    شمخانی در خصوص این جمله مجری برنامه دیروز، امروز، فردا مبنی بر اینكه فرماندهانی چون جاوید‌الاثر متوسلیان وقتی كه در پاوه بودند این موضوع را مطرح می‌كردند كه اگر بنی‌صدر با هلیكوپتر بخواهد برای مدیریت جنگ به اینجا بیاید با آرپی‏جی هلیكوپتر وی را هدف قرار می‌دهند، اظهار داشت: «ما دیدیم كه بنی‏صدر نشست، فرماندهی كرد و آرپی‏جی هم نخورد! بنده در سینما ساحل اهواز از شهید بهشتی برای سمینار جنگ و جهاد در دیدگاه لیبرال‌ها و جهاد اسلامی دعوت كردم كه در انتهای آن سمینار در خیابان‌های اهواز ما شعار مرگ بر بنی ‌صدر سر دادیم. در آن روز به دلیل اینكه بنی‌صدر جنگ را متوقف كرده بود و می‌گفت زمان بدهیم و زمین بگیریم و وی با این روش‌ها می‌خواست صدام را ساقط كند كه امام (ره) از ما می‌خواستند كه حصر آبادان شكسته شود كه با این روش‌ها نمی‌توانستیم این كار را انجام دهیم ولی این به معنای خیانت نیست، این روش نگاه بوده و تبانی نیست. بنی‌صدر اگر می‌توانست در عملیات هویزه توفیق پیدا كند موفق می‌شد با پیشروی در تانکهای رزمی‌اش به سمت خرمشهر، تانکهای سیاسی خود را به سمت جماران حركت دهد و این یک واقعیت است.» 
     
  • +گفتگو در برنامه شناسنامه

    علی شمخانی در برنامه «شناسنامه» در 3 خردادماه 1392، از شبکه سوم سیما به بیان مسائلی درباره فتح خرمشهر پرداخت.
     
    دلیل حمله ارتش عراق به ایران، تصرف ایران بود.
    شمخانی با بیان اینکه 31 شهریور 59 اهواز بودم که فرودگاه این شهر بمباران شد، اظهار داشت: «تصویری که در ذهن جامعه وجود دارد این است که ارتشی به اسم ارتش عراق به ایران حمله کرد و نیروی نظامی به نام سپاه و بسیج و ارتش در مقابل آن جنگید. این تصور، مثل تصویر خود جنگ که فقط بُعد حماسی و عاطفی آن را تبیین می‌کنند، ناقص است. یکی از دلایلی که ارتش عراق به ایران حمله کرد این بود که حس می‌کرد در ایران هیچ نیرویی برای مقابله با او وجود ندارد و یک فرصت تاریخی پیدا کرده است تا ایران را تصرف کند. ما این را در ذهن مردم باز نکردیم که ما نه یک ارتش پا به کار داشتیم و نه یک سپاه مجهز برای جنگ، سپاه، سپاه ِ شهرستانی بود. ارتش هم به همین شکل بود. همه فرمانده‌ها جوان و کم تجربه بودند؛ البته فن مبارزه با یک رژیم مستبد امنیتی بین فرمانده‌ها وجود داشت و همه یکدیگر را می‌شناختند.»
     
    نامه من انعکاس اوضاع جنگ بود.
    علی شمخانی در مورد نامه معروفی که در زمان جنگ نوشته گفت: «نمی‌دانم این نامه چطور رسانه‌ای شد. بندهایی که در این نامه وجود دارد، انعکاس اوضاعی است که در آن به سر می‌بردیم. واقعیت این است که دشمن پیشروی می‌کرد اما علی‌رغم اینکه ما نیروهای پا به کاری داشتیم، به ما اجازه مقابله داده نمی‌شد. شاید برای ما [که] قصد داشتیم مقابل عراق بایستیم؛ اما سه نوع تفکر در جنگ ورود داشت. یک گروه می‌گفت ما نیروی منظم داریم، ارتش عراق هم ارتش منظم است و باید به صورت برابر با آن بجنگیم. این تفکری بود که در ارتشی‌ها وجود داشت! یک گروه هم بود که اعتقاد داشت باید پارتیزانی بجنگیم. یک گروه سومی هم وجود داشت که می‌گفت باید مردم را در جنگ دخالت دهیم و مبتنی بر یک جنگ انقلابی و ترکیبی از همه روش‌هایی که می‌توانیم با استفاده از آن با عراق مقابله کنیم، بجنگیم.
    آن نامه انعکاسی از وضعیتی بود که می‌گفت ما آماده جنگ هستیم و نیاز به اسلحه داریم. البته همزمان دو خط فکری اشتباه هم وجود داشت که باید خودمان را از این افکار جدا می‌کردیم. خط فکری اول این بود که می‌گفتند سپاه پاسداران را به سلاح سنگین مجهز کنید. این شعاری بود که توده‌ای ها می‌دادند. هدف این افراد انحلال ارتش بودند و ما خواهان انحلال ارتش نبودیم چون خلاف خواست امام و منطق بود. خط فکری دوم، تفکر منافقین خلق بود که به دنبال ارتش بی طبقه توحیدی بودند که این افراد هم در نهایت به دنبال انحلال ارتش بودند.»
    شمخانی بابیان اینکه سپاه یک سپاه انتظامی- امنیتی بود که با جریانات داخلی مثل جریان خلق عرب خوزستان،جریان تجزیه‌طلبی کردستان و جریان‌های  دیگر در شهرهای مختلف مبارزه می‌کرد، اظهار داشت: «این میادین، بوکس سبک وزن برای سپاه محسوب می‌شد و ما وظیفه داشتیم سپاه را برای مقابله با تهدیدهای خارجی هم پرورش دهیم. آن نامه انعکاسی بود از شرایط سختی که در آن نه خودی‌ها ما را درک می‌کردند و نه دشمن ترحمی داشت.»
     
    ما حاضریم له شویم اما انقلاب باقی بماند.
    شمخانی اظهار داشت: «ما حاضریم له شویم اما انقلاب باقی بماند. بحث شخصی با کسی نداریم و هرچه داریم از انقلاب و امام است. من تا فشنگ آخر از این انقلاب دفاع می‌کنم. من اعتقادی به سابقه ندارم. انسان باید امروز و فردا را ببیند و کسی که در قهرمانی‌های دیروز باقی می‌ماند، می‌میرد.
    گاهی وقتی یک حرف حقی هم زده می‌شود، می‌گویند میزان حال فعلی افراد است؛ یا وقتی یک جانبازی می‌آید و اعتراضی انجام می‌دهد، می‌گوییم شمر هم جانباز بود. ببینید چگونه با شبیه سازی‌های غلط، معانی بزرگی مثل شهادت و جانبازی را لوث می‌کنیم.»
     
    کسانی که در خرمشهر جنگیدند سرباز خدا بودند.
    فرمانده سپاه خوزستان در ادامه برنامه با بیان اینکه 3 خرداد 1361 در قرارگاه کربلا حضور داشته، گفت: «ما می‌دانستیم خرمشهر آزاد می‌شود. خدا خرمشهر را آزاد کرد اما کسانی که در خرمشهر جنگیدند سرباز خدا بودند. اینکه انسان لقب سرباز خدا را بگیرد از نظر معنوی، موضوع بزرگی است که توسط صالح‌ترین فرد یعنی امام به رزمندگان اعطا شد.» 
     
    هدف از ادامه جنگ بعد از فتح خرمشهر گرفتن توان رزمی عراق بود.
    شمخانی افزود: یک سؤال این است که چرا بعد از خرمشهر جنگ را ادامه دادید؟ سؤال بعدی این است که چرا بعد از فتح خرمشهر که عراق شکست خورده بود، جنگ را ادامه ندادید تا عراق فرصت بازسازی پیدا نکند؟! فرض کنید ما جنگ را ادامه نمی‌دادیم و عراق خودش را بازسازی می‌کرد و دوباره به ما حمله می‌کرد، در این صورت اگر ما دوباره اعلامیه بسیج عمومی می‌دادیم، مردم می‌آمدند؟ مردم در این صورت به ما می‌گفتند شما که عراق را شکست داده بودید.... این اتفاق هم افتاد و بعد از پذیرش قطعنامه 598، عراق خودش را بازسازی کرد و دوباره به ما حمله کرد. بعد از شکست مقابل ما هم به کویت حمله کرد. عراق از آغاز جنگ یک دلیل جغرافیایی داشت و می‌خواست مشکل تنفسی، عدم اتصال به دریای آزاد را حل کند. این موضوع یا با گرفتن آبادان ممکن بود یا با گرفتن کویت.»
    علی شمخانی با بیان اینکه نظر امام بعد از فتح خرمشهر روی ادامه جنگ بود، اظهار داشت: «ادامه جنگ با عدم ورود به خاک عراق دو موضوع جداگانه است. امام(ره) فرمود جنگ ادامه پیدا کند. راه مبارزه این بود که توان رزمی عراق را از او بگیریم تا نتواند پیشروی داشته باشد و رزمنده‌های ایران این کار را انجام دادند.
     
    نباید اجازه دهیم افراد از قطار انقلاب پیاده شوند.
    شمخانی در مورد مرزبندی با دشمنان هم خاطرنشان کرد: «متأسفانه دیواره حساسیت ما فرو ریخته است. البته این دیوار یک طرفه فرو نریخته و افرادی این دیوار را کلنگ زده‌اند... نباید اجازه دهیم افراد از قطار انقلاب پیاده شوند. مگر ما چند نفریم؟ شما الآن یک نفر را پیدا کنید که در تقسیم‌بندی‌هایی که انجام‌شده، مثل فتنه گر، انحرافی، ساکت فتنه، بی بصیرت و... نباشد! ما در منطقه و دنیا در اقلیت هستیم و دیگر خودمان نباید بیاییم به یک دیگر انگ بزنیم. ما همه سوار یک کشتی هستیم. دشمنان ما ضد ریش هستند، چه ریش اصلاح طلب چه ریش اصولگرا! دشمنان ما ضد امام خمینی (ره) هستند، با هر قرائتی و ضد ولایت و فقیه و ولی فیه هستند. پایداری ما در دفاع از این اصول است.»
     
    خط قرمز اسرائیل، ما نیستیم. 
    شمخانی در مورد مهم‌ترین تهدید علیه امنیت ملی کشور گفت: «به جز انسجام داخلی تهدید بالفعلی نمی‌بینیم. خط قرمز اسرائیل ما نیستیم. انتخابات اسرائیل هم نشان داد که افرادی روی کار آمدند که سرکشی‌های نظامی اسرائیل را قبول نداشتند. در آمریکا هم به همین شکل است و گفتمان ضد جنگ پیروز شد، معضلات داخلی باعث روشن شدن چراغ امید برای دشمن می‌شود. ما این معضلات داخلی را باید حل کنیم. ظرفیت ملی ما فراتر از معضلات داخلی ماست و باید با مدیریت درست، این ظرفیت‌ها را در جهت حل معضلات داخلی به کار بگیریم.»
     
    موضوعات مرتبط به روابط خارجی در اختیار مقام معظم رهبری است.
    عضو شورای راهبردی روابط خارجی در ادامه برنامه گفت: «شورای روابط خارجی مثل شورای روابط خارجی آمریکا نیست. ما باید موضوعات مرتبط به روابط خارجی را با پیشنهادات معین تقدیم مقام معظم رهبری کنیم. ایشان هستند که در نهایت تصمیم می‌گیرند با این اقدامات چه کاری انجام دهند. کار شورای راهبردی روابط خارجی یک کار بیشتر مشورتی است و چگونگی به‌کارگیری آن از دست ما خارج و در اختیار مقام معظم رهبری است.»

     

  • +دبیری شورای عالی امنیت ملی

    در تاریخ 19 شهریور 1392، دکتر حسن روحانی، رئیس دولت یازدهم، در حکمی امیر دریابان علی شمخانی را به سمت دبیر شورای عالی امنیت ملی منصوب کرد تا شمخانی جایگزین سعید جلیلی گردد.

    شمخانی در شرایطی مسئول دبیرخانه این شورا شد که مذاکرات هسته ای بین ایران و گروه 5+1 به وزارت امور خارجه و محمد جواد ظریف سپرده شده بود. این در شرایطی بود که بنا بر گفته وزیر امور خارجه تعیین سطح و حدود و روش های مذاکرات هسته ای با وزارت امور خارجه بود که بر اساس نیاز مذاکرات تعیین می‌شد، ولی هدایت و سیاست گذاری پرونده هسته ای همچنان بر عهده شورای عالی امنیت ملی به ریاست رئیس جمهوری قرار داشت.

    شمخانی همچنین در مورخه 21 شهریور 1392 از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی به عنوان نماینده ایشان در شورای عالی امنیت ملی منصوب گردید.

     



ویرایش این مطلب، یا ارسال نظر