سید مهدی شجاعی

 

سید مهدی شجاعی، از نویسندگان موفقی است که پس از انقلاب اسلامی در سبک ادبیات جدید شروع به کار کرد. مستند بودن، ویژگی بارز نوشته های اوست. 

 


امتیاز دهی به مطلب:
 

به اشتراک گذاری مطلب:
ارسال به دوستانارسال به دوستان
  • -زندگینامه

    سید مهدی شجاعی در شهریورماه سال 1339 در تهران و در خانواده‏ای متدین به دنیا آمد. او پس از گذراندن دوره دبستان و دبیرستان، در دانشکده هنرهای دراماتیک در رشته ادبیات نمایشی به تحصیل پرداخت و از همان سنین جوانی نویسندگی را آغاز نمود.

    شجاعی در حدود 20 سالگی توانست اولین آثارش را، هم در مطبوعات و هم در قالب کتاب منتشر کند. او چند نمایش‌نامه به انتشار رساند اما بیشتر به داستان‌نویسی پرداخت و مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه و بلند مانند "سانتاماریا" و "غیرقابل چاپ" را منتشر ساخت.

    وی حدود هشت سال مسؤولیت و سردبیری صفحات فرهنگی و هنری چندین روزنامه، ماهنامه، مجله و انتشارات را بر عهده داشته است. مسؤولیت داوری چند دوره از "جشنواره‌های فیلم و تئاتر فجر"، "جشنواره بین‌المللی فیلم کودک و نوجوان" و جشنواره مطبوعات از فعالیت‌های هنری و فرهنگی او در فاصله سال‌های 1365 تا 1375 محسوب می‌شوند.

    شجاعی در مهرماه 1374، ماهنامه ‏ای با نام "نیستان" را که در زمینه فرهنگی، هنری و اجتماعی فعالیت داشت انتشار داد و بیشتر داستان‌های کوتاه خود را در آن به چاپ رساند اما پس از دو سال، انتشار آن را متوقف ساخت. او سپس "انتشارات کتاب نیستان" را در سال 1376 تأسیس نمود و آثار خود را در آن منتشر کرد.

    شجاعی از سال 1382 به عنوان عضو هیأت "نظارت بر نشر کتاب بزرگ‌سال" انتخاب شد و در پی تصویب اعضاء "هیئت نظارت بر نشر کتاب" در تاریخ 8 بهمن 1392 نیز در همین سمت باقی ماند.

     

  • +تحصیلات

    شجاعی با گذراندن دوره ابتدایی، پس از گرفتن دیپلم ریاضی در سال 1356، به دانشکده هنرهای دراماتیک وارد شد و در رشته ادبیات نمایشی به ادامه تحصیل پرداخت. هم‌زمان، به دانشکده حقوق دانشگاه تهران رفت و پس از چند سال تحصیل در رشته علوم سیاسی، پیش از گرفتن مدرک کارشناسی، آن ‌را رها کرد و به‌ طور جدی کار نوشتن را در قالب‌های مختلف ادبی ادامه داد.

     

  • +مسئولیت‌ها و سوابق فرهنگی مطبوعاتی

    مدیر "انتشارات برگ"
    سردبیر "مجله رشد جوان"
    سردبیر "ماهنامه صحیفه"
    عضو هیأت داوران "جشنواره بین‌المللی تئاتر"
    عضو هیأت مدیره "کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان"
    عضو هیأت نظارت بر نشر کتاب بزرگ‌ سال از سال 1382 به بعد
    مدیر بخش فرهنگی و هنری "روزنامه جمهوری اسلامی"
    معاون امور بین‌الملل "کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان"
    معاون تولید "کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان"
    مدیرمسئول و سردبیر "مجله نیستان" (از سال 1374 تا 1377)
    مدیرمسئول "انتشارات کتاب نیستان"
    مسئولیت داوری "جشنواره فیلم فجر"
    مسئولیت داوری "جشنواره تئاتر فجر"
    مسئولیت داوری "جشنواره مطبوعات"
    مسئولیت داوری "جشنواره بین‌المللی فیلم کودک و نوجوان"
     
  • +فعالیتهای فرهنگی و هنری

    سید مهدی شجاعی، قطعه‌های ادبی خود را در قالب چند کتاب منتشر ساخته است. در زمینه ادبیات مذهبی، کتاب‌های "کشتی پهلو گرفته"، "‌پدر، عشق و پسر"، "‌آفتاب در حجاب"، "‌از دیار حبیب"، "‌شکوای سبز"، "‌خدا کند تو بیایی" و "دست دعا، چشم امید" حاصل تجربه‌های او هستند. ادبیات کودک و نوجوان، بخش دیگری از فعالیت‌های ادبی مستمر و جدی سید مهدی شجاعی است که در این زمینه به تألیف و ترجمه بیش از 100 کتاب مبادرت ورزیده است. 

     

    فعالیتهای سینمایی شجاعی

    کارهای سینمایی مشترک او با "مجید مجیدی، فیلم‌نامه‌های "بدوک"، "دیروز بارانی" و "پدر" و کارهای سینمایی مشترک او با "بهزاد بهزادپور" فیلم‌نامه "چشم خفاش" و "قلعه دبا" می‌باشد. از دیگر فیلم‌نامه‌های سید مهدی شجاعی، "کمین" و "آخرین آبادی" توسط کانون پرورش فکری کودکان ساخته شده‌اند. فیلم‌نامه سریال 13 قسمتی "شهید چمران" با نام "مرد رؤیاها" و فیلم‌نامه سریال 26 قسمتی "حضرت یوسف (ع)" با عنوان "یعقوب‌ترین یوسف، یوسف‌ترین زلیخا" از دیگر آثار بلند وی می‌باشند.

     

    فعالیتهای تحقیقاتی شجاعی

    در بخش فعالیت‌های تحقیقی سید مهدی شجاعی می‌توان به سرپرستی دایرة‌المعارف امام حسین (ع) "موسوعة الامام‌الحسین (ع)" اشاره کرد که در 24 جلد، توسط "انتشارات مدرسه" منتشر شده است. همچنین به سرپرستی وی، مجموعه 3 جلدی "دانستنی‌های اسلامی برای نوجوانان" در سال 1387 توسط "کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان" چاپ و منتشر گردید.

     

  • +ویژگی نثر شجاعی

    سید مهدی شجاعی، پس از انقلاب اسلامی شروع به کار در سبک ادبیات جدید کرد و مانند برخی نویسندگان مذهبی، دارای ویژگی‌هایی است که او را از دیگر نویسندگان متمایز می سازد. نثر او زیبا، عاطفی، تغزلی و همراه با مونولوگ (تک گفتاری درونی) است.
    در آثار او بیشتر با "حماسه‌هایی از صدر اسلام"، "هشت سال دفاع مقدس"، "وقایع روز عاشورا" و داستان‏هایی مربوط به کربلا مواجه می‌شویم. همچنین برخی داستان‌های کوتاه او با مضمون اجتماعی مشاهده می‌شوند.
    از دیگر خصوصیات نثر او، مستند بودن نوشته‌هایش است که در آن‌ها به چیزهایی که شنیده توجه نمی‌کند و اگر مطلبی یا روایتی از ائمه و معصومین ذکر کند، در پایان سند آن را درج می‌نماید. 
    گاهی در دو صفحه، 7 یا 8 روایت آورده و در پایان سندهای آن را ذکر نموده، برای مثال در کتاب "مردها و رجزهایشان" که در مورد رجزخوانی‌های جنگجویان کربلاست، سند تمام نوشته‌هایش را در پایان آورده و یا در کتاب "صمیمانه با جوانان وطنم" روایاتی از ائمه (ع) ذکر کرده و در پایان سند نوشته خویش را آورده است.
     
  • +ویژگی های شخصیتی سید مهدی شجاعی

    شجاعی از جمله نویسندگان با گرایشات معنوی است و به محسوسات و نفسانیت اعتقاد دارد. بارزترین خصوصیت سید مهدی شجاعی توجه مداوم و دامنه‌دار به مسأله حب و محبت است. برای مثال، او در کتاب "پدر، عشق و پسر" از محبت می‌گوید و سعی دارد زیبایی و پاکی محبت را توصیف کند تا ذهن خواننده متوجه محبت و حب معنوی شود، محبتی که اصلاً آلوده به آلودگی‌های دنیایی نشده باشد.

     

  • +مجله نیستان، از انتشار تا توقف

    سید مهدی شجاعی "مجله نیستان" را در سال‌های 1374 تا 1376 منتشر ساخت. او در شماره 12 مجله نیستان، داستان کوتاهی با عنوان "پارک دانشجو" را چاپ کرده بود که مشکلات قانونی‌ای از سوی دانشگاه آزاد اسلامی برای وی و مجله‌اش به‏وجود آورد. همچنین پس از چاپ سلسله مطالبی طنز در نقد "مکاتب فمنیستی"، علی‌رغم شکایت "رازینی" دادستان وقت و تبرئه ایشان، در اعتراض به شرایط موجود، خود انتشار نیستان را متوقف کرد.

     

  • +تأسیس "انتشارات کتاب نیستان"

    "انتشارات کتاب نیستان" در اصل فرزند "مجله نیستان" است که شجاعی، بلافاصله پس از تعطیلی مجله نیستان، در سال 1376 اقدام به تأسیس آن نمود. انگیزه اصلی وی، معرفی و چاپ برگزیدگان ادبیات در حوزه‌های داستان، شعر و نمایشنامه بود که در سال 1380 بیش از 250 دفتر از هنرمندان معاصر را منتشر نمود.
    انتشارات نیستان علاوه بر پروژه "گزیده ادبیات معاصر"، حدود 400 عنوان کتاب در حوزه‌های ادبیات، ادبیات دینی، ‌مذهب و کودک و نوجوان منتشر کرده است. 
    مجموعه آثار سید مهدی شجاعی، سید مجتبی حسینی، احمد عزیزی، سری متون فاخر (شامل 40 جلد از برترین‌های رمان و نمایشنامه و فیلم‌نامه فارسی) و ... از این عناوین است.
     
  • +آثار و تألیفات

    تألیف آثاری برای بزرگ‌سالان
    بدوک
    ضیافت
    خار و دل
    زیارت عاشورا
    رسم بر این است
    بوی سبز پونه‌ها
    ضریح چشم‌های تو
    مردان و رجزهایشان
    عشق به افق خورشید
    آئینه‌زار (چند نمایشنامه)
    دو کبوتر، دو پنجره، یک دیوار
    سانتا ماریا 1 (مجموعه داستان)
    سانتا ماریا 2 (مجموعه داستان)
    امروز، بشریتم (مجموعه داستان طنز)
    گزیده ادبیات معاصر (مجموعه داستان)
    رزیتا خاتون (طنزهای سید مهدی شجاعی در نیستان)
    غیر قابل چاپ (مجموعه داستان همراه با چند نقد و طنز)
    متقین (دریافتی از خطبه همام نهج‌البلاغه)
    صمیمانه با جوانان وطنم (مجموعه مقالات)
    آفتاب در حجاب (داستان حضرت زینب (س)) 
    بر محمل بال ملائک (مجموعه داستان جنگ)
    دست دعا، چشم امید (دریافتی از مناجات خمس عشره)
    شکوای سبز 1 (دریافتی از سه مناجات ندبه، عرفه و شعبانیه)
    کشتی پهلو گرفته (زندگی داستانی و غم انگیز حضرت زهرا (س))
    از دیار حبیب (داستان زندگی و شرح حال حبیب بن مظاهر در عاشورا)
    ‌شکوای سبز 2 (cd صوتی با صدای سید مهدی شجاعی، دریافتی از دعای ابوحمزه ثمالی)
    پدر، عشق و پسر (درباره واقعه عاشورا و رابطه امام حسین (ع) و حضرت علی اکبر (ع))
     
    تألیفات شجاعی در زمینه کودکان
    ایمان و گندم
    برای همه برای همیشه
    جای پای خون
    اندوه برادر
    والعادیات
    در راه‌ مانده
    قصه دو گنج
    کاری باید کرد
    حکایت آن سر
    وقتی او بیاید
    کشتی نوح
    وای تشنگی...
    سلام بر وحی
    فصل خوب پیوستن
    خورشید نیمه‌شب
    یک اسب و دو سوار
    خیانت یهودا
    با تو سخن گفتن
    همسفر آفتاب
    پشت پنجره
    اولین زمستان جوجه‌ها
    قصه پلنگ سفید
    راهی که می‌ماند
    مشورت با حیوانات
    قصه میمون کوچولو
     
    آثار شجاعی در زمینه ترجمه برای کودکان
    برای این‌که ماهی‌ها نمیرند
    پرنده و شکارچی
    در قصر ملک خاتون
    فرار...فرار
    خانه خودمان
    قهر اسباب‌بازی‌ها
    مموش! کجا بودی؟
    سفر خرس کوچولو
    آرزوهای فیلی
    دیدنی نیست، مروارید
    دوست قهوه‌ای
    ملخ‌ها در شهر (بازنویسی)
    دو پرنده کوچک
    گربه خودخواه
    ماهی رنگین‌کمان
    چهارپا
    خداوند شبان من است
    بزرگ‌ترین نام روی زمین
    خدا مرا می‌شناسد
    موش خواب‌آلود
    اسب شاخ‌طلایی
    جغد کوچک ترسو
    دختر چینی
    ما گرگ هستیم
    ما خرس هستیم
    راهت را انتخاب کن
    اول تو، دوم من
    خواب بهار
    بهار کجاست؟
    پیشی و ببری
    موشی و جزایر اسرارآمیز
    هرگز به سنجاب اعتماد نکن
    روباه نقره‌یی، قو، جغد
    کاری برای مادر
    آدم‌برفی مهربان
    درخت افرا
    ما دلفین هستیم
    پرواز پنگوئن
    بچه شیر تنها نمی‌ماند
    درخت گیلاس
    هفت موش کور
    میمونی که ماه را می‌خواست
    آموزش هنرهای تجسمی 1 و 2
     
    دیگر تألیفات سید مهدی شجاعی
    آسمانی‌ترین مهربانی
    آئین زندگی
    تنها راه رستگاری
    حرف‌هایی که کهنه نمی‌شوند
    خدا کند تو بیایی (مقالات ادبی)
    دعای افتتاح
    دعای کمیل
    دموکراسی یا دموقراضه
    زیارت امام رضا (ع)
    سری که درد... می‌کند
    سقای آب و ادب
    طوفان دیگری در راه است
    کرشمه خسروانی
    کمی دیرتر
    مردی از جنس نور
    مناجات
    ادب در کربلا
    در قصر ملک بان
    مرد رؤیاها
    مسافر کربلا
    یعقوب‌ترین یوسف، یوسف‌ترین زلیخا
     
  • +مروری كوتاه بر آثار داستانی و مهم سید مهدی شجاعی

    كشتی پهلو گرفته
    این كتاب زندگی نامه حضرت زهرا (سلام الله علیها) است و البته در نگارش آن نویسنده از تكنیک های داستان نویسی به خوبی بهره برده است. به نوعی پر تیراژترین كار سید مهدی شجاعی است كه اقبال عمومی نسبت به آن پای چنین كتاب هایی را به بازار نشر باز كرد .
     
    پدر ، عشق و پسر
    این كتاب روایت زندگی حضرت علی اكبر (علیه السلام) است از تولد تا شهادت است. در محمل این روایت البته واقعه عاشورا نیز مرور می شود . شجاعی این كتاب را از زبان اسب حضرت علی اكبر (علیه السلام) روایت می كند. پدر، عشق و  پسر از بهترین نوشته های او در زمینه تاریخی مذهبی است.
     
    آفتاب در حجاب
    شجاعی در "آفتاب در حجاب" زندگی حضرت زینب (سلام الله علیها) را روایت می كند و این مجالی است تا بار دیگر وقایع مهم صدر اسلام و دوران حضرت علی (علیه السلام) ، امام حسن (علیه السلام) ، امام حسین (علیه السلام) و مخصوصا واقعه عاشورا و جریان اسارت اهل بیت از قلم او بازخوانی شود .
     
    سانتا ماریا
    مجموعه داستان های كوتاه اوست كه بین سال های 1367 تا 1377 نوشته شده و در نیستان و مجموعه داستان های كوچكتری چاپ شده بودند. در این مجموعه شجاعی مثل همیشه به اصل اصالت محتوا بر فرم پایبند بوده است.
     
    غیر قابل چاپ
    این مجموعه داستان رویكرد اجتماعی جدی ای دارد. شخصیت های اصلی این كتاب زن ها هستند. غیر قابل چاپ در زمان خود هیاهوی زیادی به پا كرد. كمال تبریزی فیلم "همیشه پای یک زن در میان است" را بر اساس این كتاب ساخت كه شجاعی از آن رضایت نداشت.
     
    طوفان دیگری در راه است
    پس از 20 سال اولین رمان خود را در سال 1386 به اتمام رساند. تنها رمان شجاعی نقد و نظرهای گوناگونی را برانگیخت. دوپاره بودن كتاب كه با فاصله زمانی طولانی نوشته شده است، در متن پیداست و معلوم است او در جوانی با دقت بیشتری داستان را دنبال می كرده است.
     
  • +اجرای سروده‌های سید مهدی شجاعی در تالار وحدت

    کنسرت موسیقی "رسول عشق و امید" توسط ارکستر سمفونیک تهران، به رهبری "لوریس چکناوریان " از 19 مرداد 1386، به مدت 10 شب در تالار وحدت برگزار شد. "سمفونی عشق و امید" در برگیرنده 20 قطعه از سروده‌های سید مهدی شجاعی با آهنگسازی "لوریس چکناوریان" بود.
    سمفونی "رسول عشق و امید" درباره به مبعث رسیدن حضرت رسول (ص) و همچنین ارتباط حضرت محمد (ص) با حضرت علی (ع) و به ترتیب سایر بزرگان دین است که به شیوه جدیدی تعریف شده بود.
     
  • +انتقاد شجاعی از عملکرد احمدی نژاد در حوزه مسائل فرهنگی

    22 اردیبهشت سال 1392، سید مهدی شجاعی در گفتگو با خبرگزاری مهر با انتقاد شدید از وضعیت فرهنگی کشور به ویژه نشر در دوره هشت ساله ریاست جمهوری "محمود احمدی‌نژاد" گفت: «شاید مشکلات فرهنگی و یا مسائل سیاسی و بین‌المللی پیش آمده خیلی زود در نگاه مردم خود را نشان دهد، اما مشکلات و ضایعات فرهنگی سال‌ها طول می‌کشد تا بفهمیم چگونه رخ داده است و باید برای رفعش چه کار کرد».
    او در ادامه بیان کرد: «با تغییر دولت نباید تصور کرد که قرار است اتفاق مهمی رخ دهد. مجموعه سازوکار فعالیت فرهنگی در کشور که به هر حال رئیس‌جمهور هم جزو آن‌هاست، تغییری نکرده‌اند و این در امور ما تغییری ایجاد نمی‌کند. به اعتقاد من باید برای آغاز اصلاح این امور اول باید فاجعه و درد را شناخت و بعد به آن اعتراف کنیم. الان آمارها و ارقام به شکلی است که می‌گوید ما در بهترین وضعیت فرهنگی قرار داریم، ولی مثل باقی موارد در حال دروغ گفتن هستیم. اگر بپذیریم که چه فاجعه‌ای رخ داده آن وقت می‌توانیم به فکر اصلاحش نیز باشیم و اگر نپذیریم کاری از پیش نمی‌بریم».
    لازم به یاد آوری است که شجاعی در خردادماه سال 1388، طی نامه سرگشاده‌ای خطاب به "محمود احمدی‌نژاد"، به نوع رفتارها و مواجهه وی با مسائل و افراد کشور انتقاد و اعتراض کرده بود. 
     


ویرایش این مطلب، یا ارسال نظر