تاجبخش فنائیان

 

تاجبخش فنائیان، کارگردان تئاتر و تلویزیون که علاوه بر آن به عنوان نویسنده و بازیگر در عرصه هنر فعال بوده است. 

 


امتیاز دهی به مطلب:
 

به اشتراک گذاری مطلب:
ارسال به دوستانارسال به دوستان
  • -زندگینامه

    تاجبخش فنائیان در سال 1329 در محله شمیران، تهران به دنیا آمد. او دارای تحصیلات کارشناسی ارشد کارگردانی تئاتر و دکترای مطالعات عالی هنر است.

    فعالیت فنائیان در عرصه هنر تنها به کارگردانی محدود نیست؛ او به عنوان بازیگر، نویسنده، کارگردان تئاتر و تلویزیون فعال بوده است. "جشن سالگرد"، "پرده برداری"، "شب آخر"، "تیر غیب"، "تاجر ونیزی"، "لیرشاه" و ... از آثاری هستند که به نویسندگی و یا کارگردانی فنائیان بر صحنه تئاتر ظاهر شده اند. او که در سال 1381 مجموعه تلویزیونی "حجر ابن عدی" را ساخت، معتقد است: «جای خالی سبک ویژه برای بیان مضامین قرآنی در سریال‌های دینی و قرآنی دیده می‌شود و لازمه‌اش این است که گروهی پژوهشگر و یا کارگردان به‌دنبال خلق و ایجاد این سبک باشند.»

    فنائیان پس از اجرای نمایش "ریچارد دوم" در سال 1384 در تالار وحدت که با توجه به ساعت اجرای نمایش و تبلیغات ضعیف، اماکن جذب تماشاگر را از دست داد، بیشتر فعالیت خود را بر تدریس متمرکز کرد. در سالهای بعد او علاوه بر تدریس به کارگردانی تئاتر و تله ‌تئاتر مشغول شد تا اینکه این ضرورت را احساس کرد که به زندگی بچه‌های کار بپردازد و فیلمنامه سریال تلویزیونی "همه بچه‌های ما" را نوشت و کارگردانی کرد.

     

  • +آغاز فعالیت در عرصه هنر

    تاجبخش فنائیان در سال 1353، وارد دانشکده هنرهای دراماتیک شد. این دانشکده وابسته به وزارت فرهنگ و هنر آن زمان بود که بعد ها به دانشکده سینما تئاتر تبدیل شد. 
     
    فعالیت های هنری پیش از انقلاب
    فنائیان درباره دوران تحصیل خود گفت: «یادم است علاقه شدیدی به تئاتر داشتم. مایل بودم هم مباحث نظری را به طور تخصصی آموزش ببینم و هم در کنار مباحث نظری به کارهای عملی مشغول باشم. در همان سال آغاز، فعالیت در دانشکده را شروع کردم با بازی در نمایش "جنگ" نوشته "ژان کلود وان تالی" به کارگردانی "هوشنگ حسامی". مرحوم حسامی دعوت کرد نقش اول تئاترش را بازی کنم. این اتفاق، تعجب ترم بالاییهایم را برانگیخته بود. اینکه یک ترم اولی کار کند، عجیب بود...
    در ترم اول سال سوم، "جشن سالگرد" چخوف را اجرا بردم که بچه های دانشگاه و استادان خیلی خوششان آمد. همه تلاش کردند "جشن سالگرد" اجرای عمومی برود. نمایش 3 روز روی صحنه بود؛ اما روز چهارم پایین کشیدند و گفتند توقیف است. بعد از چند روز هم آمدند دستگیرمان کردند و زندان. حدود دو ماه و نیم زندان بودم.»
     
    فعالیت های هنری پس از انقلاب
    هنگامی که جوشش های انقلاب آغاز شد، فنائیان به همراه دیگر جوانان، جذب انقلاب شد. او که در سال 1362 از دانشگاه فارغ التحصیل شده بود، به رادیو رفت و به اتفاق "محمد کاسبی" شبها در برنامه "داستان شب" نمایشنامه رادیویی اجرا می کرد.
    فنائیان از فعالیت های خود در دوران انقلاب گفت: «در زمان انقلاب، چند دسته شدن گروههای انقلابی آغاز شد. آدمها براساس گرایشهایشان به گروههای مختلف پیوستند و بین آنها تضاد ایدئولوژیکی و فکری پیش آمد... از آن پس کسانی که تا دیروز با هم کار می کردند از هم جدا افتادند... ما به عنوان دانشجویان انجمن اسلامی، اولین کاری را که شروع کردیم، اجرای "حروفیه" بود. شهید "حسین قشقایی" به شهادت رسیده بود و ما "حروفیه" را در مقام ادای دین به آن شهید پی گرفتیم و به صحنه بردیم. "حروفیه" در تئاتر شهر، سالن چهارسو که سالن فعلی را قشقایی نام نهادند، اجرا شد. اجرای "حروفیه" بسیار موفق بود...
     
  • +مسئولیت های اجرایی

    استاد دانشگاه تهران و عضو هیأت علمی 
    تاجبخش فنائیان در کارنامه خود تدریس در دانشگاه تهران در رشته نمایش را دارد. 
     
    رئیس دانشکده هنرهای نمایشی و موسیقی
    از دیگر مسئولیت های اجرایی فنائیان ریاست دانشکده هنرهای نمایشی و موسیقی پردیس هنرهای زیبا بود که در سال 1387 با آغاز سال تحصیلی جدید، محمدباقر قهرمانی ریاست این دانشکده را برعهده گرفت.
     
    عضو شورای راهبردی شبکه‌ چهار سیما 
    تاجبخش فنائیان در آبان ماه 1389، به عنوان یکی از اعضای شورای راهبردی شبکه 4 سیما انتخاب شد؛ این اعضا به پیشنهاد دکتر تقی رستم وندی"، مدیر وقت شبکه 4 سیما و موافقت "علی دارابی"، معاون وقت سازان صداوسیما برای مدت 2 سال انتخاب شدند.
     
    عضو اتاق فکر "تئاتر تلویزیونی"
    به پیشنهاد دبیر شورای هماهنگی تولیدات نمایش سیما، در آبان ماه 1389، فنائیان در کنار "محمود عزیزی"، "شهرام گیل آبادی"، "سعید کشن فلاح" و "حسین مسافر آستانه" به عنوان عضو اتاق فکر "تئاتر تلویزیونی" معاونت سیما انتخاب شدند. رویکردهای این اتاق فکر ترویج و گسترش تئاتری که بر تقویت ایمان معنوی و تعهد مردمی و فرهنگ اسلامی – ایرانی تاکید دارد، برشمرده شد.
    تاجبخش فنائیان در مصاحبه ای در آذر ماه 1389، هدف از تأسیس اتاق فکر "تئاتر تلویزیونی" را جذب مخاطب خاص و عام به سوی تله تئاتر دانست و ادامه داد: «مخاطبان خاص و عام باید از ظرفیت‌های این هنر بین‌ المللی استفاده کنند. آنچه در حال حاضر تله‌ تئاتر از آن رنج می‌برد این است که تماشاگر آن چنان که باید با آن ارتباط برقرار نمی‌کند؛ حتی اساتید و دانشجویان تئاتر، مخاطب دائمی تله‌ تئاتر نیستند.»
     
    مدیر کل نمایش سیما
    در اواسط مهر ماه 1390، تاجبخش فنائیان با حکمی از سوی "علی دارابی"، معاون وقت رئیس سازمان صداوسیما، به سمت مدیر کل نمایش سیما منصوب شد.
     
    عضو شورای فیلمنامه نویسی
    اواخر آذر ماه 1392 اعضای "شورای فیلمنامه نویسی" طی حکمی از سوی "علی دارابی" تعیین شدند؛ پرویز شیخ طادی، محسن پرویز، محمد میرکیانی، مسعود نقاش زاده، تاجبخش فنائیان، ناصر هاشم‌ زاده، مهدی ارگانی، امین عظیمی، مهدی آذرپندار و انسیه شاه حسینی به عنوان اعضای این شورا منصوب شدند.
    بنا به گفته علی دارابی هدف "شورای فیلمنامه نویسی" توزیع و جانمایی مناسب سوژه ها، رصد دقیق وضعیت موضوعی فیلمنامه در همه شبکه ها برای ایجاد تعادل نمایشی در آنتن سیما است.
     
  • +آثار

    بازی در نمایش "جنگ" به کارگردانی"هوشنگ حسامی"؛ خانه نمایش؛ 1353
    کارگردانی نمایش "جشن سالگرد" نوشته "آنتوان چخوف"؛ دانشکده هنرهای دراماتیک؛ 1354
    کارگردانی نمایش "پرده ‌برداری" نوشته "روسودی سان سکوندو" ؛ دانشکده هنرهای دراماتیک؛ 1355
    کارگردان و بازیگر در نمایش "شب آخر" نوشته "محسن مخملباف"؛ حوزه اندیشه و هنر اسلامی؛ 1362
    بازی در فیلم سینمایی "توجیه" به کارگردانی "محسن مخلباف"؛ 1362 
    بازی در فیلم سینمایی "عقود" به کارگردانی "عباس شادروان"؛ 1363
    بازی در فیلم سینمایی "پرواز در شب" به کارگردانی رسول ملاقلی‌ پور؛ 1363
    کارگردان و بازیگر در نمایش "رولت روسی" نوشته "محسن مخملباف"؛ حوزه اندیشه و هنر اسلامی؛ 1363
    کارگردان و بازیگر در نمایش "تیر غیب" نوشته محسن مخملباف؛ حوزه اندیشه و هنر اسلامی؛ 1363
    کارگردان و بازیگر در نمایش "بند" نوشته "تاجبخش فنائیان"؛ حوزه اندیشه و هنر اسلامی؛ 1363
    کارگردانی نمایش تلویزیونی "شب آخر"؛ تولید شبکه دوم؛ 1363
    کارگردانی نمایش تلویزیونی "تیر غیب"؛ تولید شبکه دوم؛ 1364
    کارگردان و بازیگر در نمایش "تیر غیب" نوشته "محسن مخملباف"؛ تئاترشهر، تالاراصلی؛ 1364
    کارگردان و بازیگر در نمایش "صابرین" نوشته "تاجبخش فنائیان"؛ تئاترشهر، تالاراصلی؛ 1364
    نگارش و کارگردانی نمایش "پرده برداری"؛ تالار مولوی؛ 1364
    نگارش و کارگردانی نمایش "تاجر ونیزی" نوشته "ویلیام شکسپیر"، تالار مولوی، وحدت، 1365
    نگارش و کارگردانی نمایش "مکبیرد" نوشته "باربارا گارسن"؛ تهران، تالار وحدت؛ 1366
    نگارش و کارگردانی نمایش "بانگ جرس" نوشته "تاجبخش فنائیان"؛ تالار مولوی؛ 1368 
    بازی در نمایش تلویزیونی "مرد عمل"؛ تولید شبکه اول؛ 1369
    نگارش و کارگردانی نمایش "لیرشاه" نوشته "ویلیام شکسپیر"؛ تئاترشهر، تالار اصلی؛ 1370
    نگارش و کارگردانی نمایش "دکتر شواتیزر" نوشته "ژیلبر سسبرن"؛ تالار مولوی؛ 1372
    کارگردانی نمایش تلویزیونی "مجموعه رمضان"؛ تولید شبکه اول؛ 1373
    نگارش و کارگردانی نمایش "دژ هوش‌ ربا"؛ تالار وحدت؛ 1376
    کارگردانی نمایش تلویزیونی "تاجر ونیزی"؛ تولید شبکه دوم؛ 1376
    نگارش و کارگردانی نمایش "کمپیرک جادو"؛ تالار وحدت؛ 1380
    کارگردانی مجموعه تلویزیونی "حجرابن عدی"؛ تولید سیما فیلم؛ 1381
    کارگردانی نمایش "راهی به سوی کعبه"؛ نوشته "آتون فوگارد"؛ تولید گروه ادب و هنر شبکه 4 سیما؛ 1384
    کارگردانی نمایش "ریچارد دوم"؛ تالار وحدت؛ 1384
    کارگردانی نمایش "مرغ مینا"؛ تالار اصلی تئاتر شهر؛ 1388
    کارگردانی مجموعه تلویزیونی "همه بچه های ما"؛ 1390
     
    مقاله ها
    چاپ مقاله‌ با عنوان "نمایش در شرق 1 ژاپن" در نشریه هنرهای زیبا، شماره1
    چاپ مقاله با عنوان "نمایش در شرق 1 چین" در نشریه هنرهای زیبا، شماره 2
    چاپ مقاله با عنوان "کارگردان و هدایت بازیگران"، در نشریه هنرهای زیبا، 1374
    چاپ مقاله با عنوان "جنگ"(قصه‌گوی گذشته یا زمینه ساز آینده)، در نشریه صحنه، شماره 4
    ارائه مقاله با عنوان "ویژگی‌های نمایش" در همایش بین‌المللی هنر و ایران، در شهر استراسبورگ فرانسه؛ 1997
     
  • +"راهی به سوی کعبه" داستانی از یک واقعیت اجتماعی

    فنائیان در اوایل سال 1384 تله تئاتر "راهی به سوی کعبه" را ساخت؛ این نمایشنامه اثر "آتون فوگارد"، نمایشنامه نویس انگلیسی زبان است.
    این تله تئاتر درباره زندگی پیرزنی هنرمند به نام هلن است که در خانه مسکونی‌اش به خلق پیکرهایی عجیب و غریب می ‌پرداخت و به گفته‌ ساکنان دهکده، او که پیش از این مسیحی بوده، اینک دین جدیدی برگزیده بود. هلن با نبوغی وحی آمیز، تصویری ذهنی را با نگاهی شخصی و رازگونه در هیأت پیکره‌های عجیب و اسرارآمیز برجای گذاشته است که آخرین آنها مجسمه‌ای است از کعبه و مجسمه 12 مرد روحانی که در حال طواف هستند. متولیان کلیسا و اهلی روستا نمی‌توانند این اعمال هلن را درک کنند به مخالفت با او می پردازند...
     
  • +بازپخش "حجر ابن عدی" از یاران امام علی(ع)

    در اردیبهشت ماه 1392، به دنبال هتک حرمت مزار "حجر ابن عدی" از یاران امام علی(ع)، مرکز سیما فیلم تله‌ فیلمی را از سریال تلویزیونی "حجر ابن عدی" استخراج و پخش کرد.
    مجموعه تلویزیونی "حجر ابن عدی" در سال 1381، به کارگردانی تاجبخش فنائیان و تهیه کنندگی امیر حسین شریفی ساخته شده است. این مجموعه داستان‌ زندگی "حجر" را روایت می‌کند که از سال 5 هجری آغاز می‌شود و با بررسی مراحل مختلف زندگی او همچون مسلمان شدنش، حضور در جنگ‌های نهروان، صفین، جمل، مخالفت او با تبلیغات مسموم معاویه علیه خاندان پیامبر(ص) و در نهایت شهادت او و جمعی از یارانش در سال 51 هجری خاتمه می‌یابد.
     
  • +"همه بچه های ما" مجموعه تلویزیونی در حمایت از کودکان کار

    فنائیان مجموعه تلویزیونی "همه بچه های ما" را در نیمه دوم سال 1390 مقابل دوربین برد و از مهرماه 1392 در 28 قسمت 40 دقیقه ای، از شبکه 2 سیما پخش شد.
    "همه بچه های ما" داستان زندگی زوج جوانی را به تصویر می ‌کشد که فرزندشان را در اثر سانحه تصادف از دست داده‌اند و بعد از آن تصمیم می‌گیرند مؤسسه‌ای در حمایت از کودکان کار و خیابانی دایر کنند و از بچه‌هایی که از مهر و محبت خانواده بی‌نصیب مانده‌اند، حمایت کنند...
    فنائیان در مصاحبه ای در مهر ماه 1392، درباره مجموعه "همه بچه های ما" گفت: «ایده این سریال سر کلاس دانشجویی شکل گرفته، پرورش داده شد و در نهایت کار به یک سریال کشید. 3 سال برای تحقیق، پژوهش و نگارش فیلمنامه "همه بچه های ما" صرف شد، در این مسیر با کارشناسان بهزیستی، روانشناسان و جامعه شناسان دغدغه مند و دلسوز این سازمان مشورت کرده و از تجربیات آن ها بهره بردیم... آدم‌های این قصه همگی واقعی هستند، مصداق آن‌ها در جامعه امروز وجود دارد ...»
     
  • +"کابوس نتانیاهو" مجموعه تلویزیونی درباره شهید طهرانی مقدم

    تیرماه 1393، در مراسم معرفی مجموعه تلویزیونی شهید حسن طهرانی مقدم با نام موقت "کابوس نتانیاهو"، فنائیان به عنوان سرپرست نویسندگان این مجموعه انتخاب شد. شهید حسن طهرانی مقدم از فرماندهان 8 سال دفاع مقدس و فرمانده جهاد خودکفایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود که بر اثر انفجار در پادگان امیرالمؤمنین در شهرستان ملارد به همراه جمعی دیگر از پرسنل به شهادت رسید.
    سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، مرکز سیما فیلم و شبکه 3 برای تولید این مجموعه تلویزیونی تفاهم نامه مشترک امضا کردند. 
    فنائیان در این باره گفت: «تعداد قسمت های این مجموعه بین 30 تا 40 قسمت است و مراحل تحقیق و نگارش متن در حدود 18 ماه به طول می انجامد. با توجه به ویژگی‌های شخصیتی این شهید بزرگوار همچنین حساسیت‌های شغلی و علمی ایشان شناخت کمی از ابعاد شخصیت فردی و نظامی وی وجود دارد لذا در حال حاضر گروهی به سرپرستی اینجانب به طور همزمان کار تحقیق و پژوهش مجموعه را دنبال می کنند.»
    تاجبخش فنائیان در سخنانی درباره شهید طهرانی مقدم گفت: «شهید طهرانی ‌مقدم توانستند دیواری دور مرزهای جغرافیایی کشورمان ایجاد کنند آن هم توسط موشک‌هایی که اختراع کردند این موشک‌ها نه برای اعمال خشونت که برای جلوگیری از اعمال خشونت است که زندگی مردم دنیا را تهدید می‌کنند ایشان توانستند دیوار مرتفعی بین کشور ما ایجاد کنند که هم منافع ملی کشور ایران را تضمین می‌کند و هم منفعت عمومی جهان را تأمین می‌کند.
    در طول حیات شهید طهرانی ‌مقدم تنها کسانی که با وی حشر و نشر داشتند از او تأثیر گرفته بودند اما پس از شهادت روح ایشان این ظرفیت را دارد که در تمام جهان پرواز کند این امکان ندارد مگر در قالب یک اثر هنری که بتواند مرزهای بسته جغرافیایی را طی کند و با همه مردم جهان ارتباط برقرار کند. افکار این فرد می‌تواند با قشرهای مختلف پیر و جوان ارتباط برقرار کرده و تأثیرات بسیاری بگذارد.»
     


ویرایش این مطلب، یا ارسال نظر