آیت الله هاشمی شاهرودی

 

آیت الله سید محمود هاشمی شاهرودی، از مراجع عظام تقلید و فقهای شورای نگهبان است. وی عضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام، مجلس خبرگان رهبری و 10 سال ریاست بر قوه قضائیه را در کارنامه خود دارد.

 


امتیاز دهی به مطلب:
 

به اشتراک گذاری مطلب:
ارسال به دوستانارسال به دوستان
  • -زندگینامه

    آیت الله سید محمود هاشمی شاهرودی، در سال 1327 در شهر نجف متولد شد. تحصیلات مقدماتی را در مدرسه "علوی" گذراند و در سن 14 سالگی تصمیم به تحصیل دروس حوزوی گرفت. پس از آموختن دورهٔ مربوط به "سطح" به شاگردی دو شخصیت برجسته یعنی امام خمینی(ره) و شهید "سید محمد باقر صدر" رسید و درس "خارج" خود را نزد شهید صدر آموخت و در کمترین زمان ممکن یعنی در سن 27 سالگی از سوی شهید صدر به درجه اجتهاد نائل شد. ارتباط با شهید صدر و امام خمینی(ره) در پرورش سیر فکری او بسیار موثر بود.

    پس از پیروزی انقلاب اسلامی آیت الله شاهرودی به توصیه شهید صدر در سال 1358 به ایران بازگشت. وی پس از ورود به ایران، با موافقت امام خمینی(ره) مسئولیت برقراری ارتباط میان نیروهای خارج از کشور به ویژه شهید صدر و حوزه علمیه نجف اشرف با امام خمینی(ره) را به عهده گرفت و "مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق" را همراه با برخی معاونان عراقی و ایرانیان رانده شده از عراق راه اندازی کرد.

    حضرت آیت الله خامنه‏ای، رهبر معظم انقلاب از سال 1369 وی را به عنوان مسئول تأسیس و رئیس مؤسسه "دائرة المعارف فقه اسلامی بر طبق مذهب اهل بیت(ع)" منصوب کرد. عضویت در شورای نگهبان به حکم رهبر معظم انقلاب در سال 1373، عضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام، مجلس خبرگان رهبری و 10 سال ریاست بر قوه قضائیه از سال‌های 1378 تا 1388 در کارنامه آیت الله شاهرودی دیده می‌شود.

     

  • +نسب و خاندان

    آیت الله شاهرودی، در خانواده‌ای مذهبی و از سادات منسوب به امام حسین(ع) متولد شد.
     
    جد پدری
    "سید علی اکبر هاشمی حسینی" جد پدری آیت اللَّه هاشمی شاهرودی، کفاشی حرفه‌ای بود که در سالیان دور، به همراه بعضی از بستگانش از "شاهرود" به کربلا هجرت کرد و در مجاورت حضرت سیدالشهدا(ع) سکنی گزید. وی همان جا بزرگ شد و ازدواج کرد و به کسب و تجارت مشغول شد. سید علی اکبر معروف به تقوا و صلاح و سلامت نفس بود و پس از وفات در قبرستان "وادی السلام" نجف اشرف پشت مقبره حضرت هود و حضرت صالح(ع) دفن شد.
     
    پدر و مادر
    پدر آیت الله شاهرودی، "آیت الله سید علی حسینی شاهرودی"، همچون پدرش به حرفه کفاشی مشغول شد. پس از مدتی "سید علی" در کنار کفاشی به دروس حوزوی روی آورد و اولین تقریر نویس آن دوره نجف شد. آیت الله سید علی شاهرودی از استادان و بزرگان حوزه علمیه نجف، از شاگردان برجسته آیت الله العظمی خویی(ره) و اولین کسی بود که فقه و اصول "آیت‌الله خویی" را در قالب دو کتاب "دراسات فی‌ الاصول" و "محاضرات فی‌ الفقه الجعفری" به رشته تحریر درآورد.
    مادر آیت الله شاهرودی، فرزند "آیت اللّه العظمی حاج سید علی مددی موسوی قائینی" از علمای بزرگ و اهل "سیدان" واقع در خراسان بود که سال‌های متمادی در شهر مقدس مشهد، به تدریس و تربیت طلاب حوزه علمیه و اقامه جماعت در حرم مطهر رضوی(ع) می‌پرداخت. 
     
    همسر و فرزندان
    همسر آیت الله شاهرودی، فرزند "آیت اللَّه سید علی شاهرودی" و نوه مرجع بزرگ شیعه مرحوم "آیت اللَّه العظمی سید محمود حسینی شاهرودی" است. وی در مراحل مختلف زندگی مبارزاتی و دینی آیت اللَّه هاشمی شاهرودی شریک او بوده است. حاصل زندگی آیت الله شاهرودی با همسرش 5 پسر و 6 دختر است.
     
    برادران 
    سه برادر آیت الله شاهرودی به نام‌های "سید هادی"، "سید محسن" و "سید مصطفی" شاهرودی، پس از قیام "شهید صدر" در تأیید و پشتیبانی انقلاب اسلامی و امام خمینی(ره) و اعلان بیعت برای او دستگیر و به شهادت رسیدند و هیچ اثری از جنازه آنها به دست نیامد.
     
  • +مدارج تحصیلی

    آیت الله هاشمی شاهرودی تحصیلات ابتدایی خود را در مدرسه علوی (مدرسه ایرانیان مقیم عراق) آغاز کرد اما در 8 سالگی پدر را از دست داد و به همراه خانواده تحت قیومیت عمویش به بغداد و کاظمین رفت. پس از مدتی کوتاه بار دیگر به نجف بازگشت و دوران دبیرستان را در مدرسه "منتدی النشر" مرحوم مظفر گذراند و همزمان دروس علوم دینی را نزد "حجة الاسلام والمسلمین شیخ هادی سیستانی" آموخت، به واسطه هوش و استعداد فوق العاده‌ای که داشت بسیار مورد توجه اساتید این مدرسه قرار گرفت.
    در سال 1340 و در 14 سالگی تصمیم گرفت برای فراگیری علوم اهل بیت علیهم السلام وارد حوزه علمیه شود، هیچ یک از بستگانش با این تصمیم او موافق نبودند جز جدش سیدعلی اکبر هاشمی شاهرودی. 
    وی در ابتدا ادبیات عرب و صرف و نحو را در نزد "شیخ عبدالله لنکرانی" و "محمدعلی مدرس افغانی" آموخت و سپس "مکاسب"، "رسائل"، "کفایه"، "لمعه" و "مختصرالمعانی" توسط "سید کاظم حائری"، "سید نورالدین اشکوری"، "سید علی شاهرودی"، "موحد اصفهانی"، "راستی کاشانی" و "خاتم یزدی" به او آموزش داده شد.
     
    شاگردی نزد شهید صدر و امام خمینی(ره)
    آیت الله شاهرودی در سال 1337، پس از پایان مرحلهٔ "سطح" حوزه با حضور در درس "خارج فقه و اصول"، "آیت اللّه شهید سید محمد باقر صدر(ره)"، حضرت امام خمینی(ره) و حضرت آیت اللّه خویی(ره)، سال‌ها به کسب علم و دانش پرداخت.
    از مهم‌ترین ویژگی‌ها و مزایای برجسته وی بهره گیری و الهام از اندیشه‌های مبتکرانه اساتید خود مانند امام خمینی(ره) و شهید صدر است که با اسلوبی جدید و نگاهی نو به مباحث پرداخته و با توجه به نیازهای روز حکومت اسلامی مبانی فقهی اهل‌بیت را آموخت. از آنجا که آیت الله شاهرودی از جمله شاگردان برجسته و از نخبگان درس خارج حضرت امام(ره) و شهید صدر، بود همواره مورد توجه ویژه اساتید خود قرار داشت.
     
    اساتید حوزه نجف
    آیت الله شهید سید محمد باقر صدر(ره)
    حضرت امام خمینی(ره)
    آیت الله سید ابوالقاسم خویی(ره) 

     

  • +کسب درجه اجتهاد از شهید صدر

    آیت الله هاشمی شاهرودی در سن 27 سالگی از استادش آیت اللّه شهید سید محمد باقر صدر اجازه اجتهاد دریافت کرد. این در حالی بود که شهید صدر(ره) به کسی اجازه اجتهاد نمی‌داد و در این خصوص فوق العاده احتیاط می‌کرد.
     
    بخشی از متن اجازه اجتهاد آیت الله شاهرودی توسط "شهید صدر" به شرح زیر است:
    «بسم اللَّه الرحمن الرحیم 
    والحمدللَّه رب العالمين و الصلاة و السلام على اشرف خلقه محمد و آله الطاهرين، و بعد: فرزند گرانقدر ما حجت الاسلام والمسلمین سید محمود هاشمی دامت برکاته، بخشی از عمر خود را صرف تحصیل فقه و اصول و علوم شریعت کرد و با تأیید و تسدید خداوند سبحانه و تعالی به درجه اجتهاد رسید والحمد للَّه رب العالمین او امروز از مجتهدانی است که امید اسلام و مسلمین به آنان بسته است. 
    او در همه امور حسبیه از اینجانب وکالت دارد و نظر او نظر من است، عموم مؤمنین و مقلدین و همچنین وکلای اینجانب مجاز و مأذونند که حقوق شرعیه‌ای را که به اینجانب می‌رسانند به ایشان برسانند.
    محمد باقر الصدر
    27 ربیع الثانی 1399»
     
    اعلام مرجعیت
    آیت الله شاهرودی با راه اندازی رسمی پایگاه اطلاع رسانی دفتر خود و انتشار رساله عملیه تحت عنوان "منهاج الصالحین"، در شهریورماه سال 1389، مرجعیت خود را رسماً اعلام کرد. همچنین دفتر نمایندگی ایشان در شهر نجف با حضور بسیاری از مراجع عالیقدر نجف اشرف و مسئولان حکومتی و تعدادی از نمایندگان مجلس عراق در مهرماه 1390 افتتاح شد. 

     

  • +فعالیت‌های آموزشی

    تدریس در حوزه نجف اشرف 
    آیت اللَّه هاشمی شاهرودی در نجف، در همه سطوح علمی و فرهنگی حوزه مورد احترام و به واسطه جایگاه بلند علمی و استعداد درخشانش سرشناس بود. مدت طولانی در مدرسه "علوم اسلامی" که آیت اللَّه حکیم تأسیس کرده و نمونه و به روش جدید اداره می‌شد تدریس داشت. وی از سوی "شهید صدر" برای نظارت بر امتحانات طلاب حوزه نیز انتخاب شده بود.
    آیت الله شاهرودی سپس تدریس سطوح عالی را برای جمع بیشتری در مسجد "هندی" آغاز کرد که بسیاری از طلاب فاضل که بعدها خود از علمای اسلام شدند در آن شرکت می‌کردند.
     
    تدریس در حوزه قم و تهران
    آیت الله شاهرودی، پس از ورود به ایران در سال 1358، در جایگاه استاد درس "خارج" قرار گرفت. او تا پیش از ریاست قوه قضائیه، در قم به تدریس پرداخت و در زمان ریاست بر قوه قضائیه در تهران نیز تدریس را ادامه داد. پس از پایان ریاستش بر قوه قضائیه در سال 1388، بار دیگر در قم فعالیت‌های علمی و تدریس را برپا کرد.
    از توصیه‏ های امام خمینی(ره) به آیت الله شاهرودی این بود که: «تدریس در حوزه علمیه قم را بر هر چیزی ترجیح بدهید و بررسی مسائل فقهی خصوصاً در رابطه با احیای فقه حکومتی استوار بر ادله و استنباط صحیح جواهری را مشغول شوید.» 
     
    برخی دیگر از فعالیت‏های علمی 
    رياست مركز "الغدير للدراسات الاسلامی" در بيروت 
    تأسيس آموزشگاه بررسى ‏هاى اسلامى وابسته به مجمع علمى شهيد صدر در سال 1364 كه طلاب بسيارى از آن فارغ التحصيل شده و بخشی از اساتيد حوزه در ايران و عراق و لبنان را تشکیل می‏دهند.
    انتشار فصلنامه تخصصى "فقه اهل بيت (ع)" با مدير مسئولى آیت الله شاهرودی به دو زبان فارسى و عربى. اين مجله از سال تأسيس خود در 1374 به طور منظم و بدون وقفه منتشر شده است.
     
  • +فعالیت‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی

    در پی تظاهرات مردم عراق پس از پیروزی انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی(ره) و شورش مردم نجف اشرف، رژیم صدام طبق اظهارات رئیس اداره امنیت عمومی آیت اللَّه هاشمی شاهرودی را به عنوان محرّک و مشوّق این تظاهرات متهم کرد و قرار دستگیری او از سوی اداره امنیت عمومی صادر شد، مأموران امنیتی جستجوی گسترده‌ای را برای دستگیری وی آغاز کردند. در این شرایط شهید صدر از او خواست که فوراً از عراق خارج شود. او ابتدا به کویت رفت و از آنجا به ایران بازگشت.
    آیت الله هاشمی پس از ورود به ایران خدمت حضرت امام شرفیاب و با موافقت ایشان مسئولیت برقراری ارتباط میان نیروهای خارج از کشور به ویژه شهید صدر و حوزه علمیه نجف اشرف با امام خمینی(ره) را به عهده گرفت.
     
    مؤسس مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق
    پس از ورود آیت الله هاشمی شاهرودی به ایران، او به همراه برخی از مجاهدان عراقی و ایرانی‌های رانده‌ شده از عراق «مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق» را راه‌اندازی کرد.
    هدف از تشکیل مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق، نجات مردم این کشور از اختناق و استبداد رژیم بعث عراق و تأسیس حکومتی بر اساس رأی و مشارکت همه مردم اعلام شد. این مجلس که در 7 نوامبر 1982(برابر با 19 آبان‌ماه 1361) اعلام موجودیت نمود، در طول جنگ تحمیلی عراق علیه جمهوری اسلامی ایران، ضرباتی بر رژیم دیکتاتوری صدام وارد آورد و پس از جنگ نیز به عنوان بزرگ‌ترین گروه اسلامی مخالف رژیم بغداد، در عرصه‌های سیاسی، فرهنگی و نظامی فعالیت کرد. این مجلس پس از فروپاشی رژیم صدام در فروردین 1382، فعالیت‌های خود را در داخل کشور عراق متمرکز نمود و به عنوان یکی از تشکیلات سازمان یافته، منسجم و مردمی، به شورای حکومت انتقالی راه یافت و اداره برخی از شهرها را بر عهده گرفت. علی رغم شهادت آیت‌اللَّه سید محمد باقر حکیم، این مجلس، اهداف اسلامی خود را دنبال کرده است. در اوایل تأسیس این سازمان به مدت 3 ماه ریاست آن بر عهده آیت الله شاهرودی بود و پس از آن 30 ماه به عنوان سخنگوی این گروه به فعالیت خود ادامه داد.
    مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق، استفاده از نیروی مردمی و بدنه ارتش را برای قیام نهایی بر ضد نظام فاسد و استبدادی عراق دنبال می‌نمود. پس از سقوط حزب بعث و رژیم صدام حسین که در نتیجه حملات امریکا و متحدانش، در آوریل 2003 به وقوع پیوست، اندک‌ اندک فعالیت‌های آیت الله شاهرودی به مباحث علوم فقهی متمرکز شد و در اواخر دهه 60 کرسی ریاست موسسه‌ای تحت عنوان "دایرة المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل بیت" را از سوی رهبری برعهده گرفت.
     
    عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم
    حضور در قوه قضائیه و همچنین تدریس در حوزه علمیه قم و آشنایی با برخی از اعضای جامعه مدرسین باعث شد تا از او جهت عضویت در جامعه مدرسین دعوت شود. فعالیت آیت الله هاشمی شاهرودی با تصویب کمیته 6 نفره این تشکل به نام‌های آیت الله محمد علی شرعی، عباس محفوظی، رضا استادی، علی اکبر مسعودی خمینی، حسین راستی کاشانی و محمد ابطحی کاشانی در 10 شهریورماه سال 1374 در جامعه مدرسین آغاز شد. 
    آیت الله هاشمی شاهرودی از همان ابتدای حضور همچون عضوی پر سابقه در جامعه مدرسین عرض‌اندام کرد و به فعالیت‌های سیاسی ـ تشکیلاتی پرداخت. وی در 10 اردیبهشت 1378 تا 19 آذرماه 1379 نایب‌ رئیس اول جامعه مدرسین یعنی مرد شماره دوم این تشکیلات شد. البته فعالیت‌های سیاسی آیت الله شاهرودی فقط به جلسات جامعه مدرسین محدود نشد. 

     

  • +سوابق اجرایی و عضویت‏ها

    مؤسس و رییس مؤسسه "دایرة المعارف فقه اسلامی بر طبق مذهب اهل بیت" از سال 1369
    عضو و نائب رئیس شورای نگهبان از سال 1373
    عضو و نائب رئیس مجلس خبرگان رهبری از سال 1377
    عضویت در شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال 1378
    رییس هیأت عالی حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه گانه از سال 1390
    عضو و نائب رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام از سال 1390
    عضو مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی
    عضو مجمع جهانی اهل بیت (ع)
    عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم
    عضو شورای عالی مدیریت و نائب رئیس حوزه علمیه قم 
     
  • +حضور در مسئولیت‏های مهم نظام

    عضویت در شورای نگهبان
    آیت الله شاهرودی، در تاریخ 30 بهمن‌ماه سال 1373 و در دور سوم شورای نگهبان، به جای "حجت الاسلام محمدی گیلانی" به عضویت شورا درآمد.
     
    ریاست بر قوه قضائیه
    23 مردادماه سال 1378، آیت الله شاهرودی از سوی رهبر معظم انقلاب به عنوان رییس قوه قضائیه انتخاب و به مدت 10 سال ریاست این نهاد را عهده دار شد. 
    پس از انتخاب آیت الله صادق لاریجانی به عنوان رئیس قوه قضاییه در 24 مردادماه 1388، هاشمی شاهرودی به جای وی در دور پنجم به عضویت مجدد شورای نگهبان درآمد. وی در مجموع در ادوار سوم، چهارم و پنجم شورای نگهبان حضور داشته است.
     
    عضویت در مجلس خبرگان رهبری
    در 1 آبان‌ماه سال 1377، آیت الله شاهرودی به عنوان نماینده استان خراسان رضوی به عضویت مجلس خبرگان درآمد. وی از سال 1389 به هیأت رئیسه مجلس خبرگان راه یافت. در رأی گیری هیأت رئیسه مجلس خبرگان به ریاست آیت الله هاشمی رفسنجانی در 15 اسفندماه 1391، شاهرودی که نائب رئیس دوم مجلس خبرگان بود به عنوان نائب رئیس اول مجلس خبرگان رهبری انتخاب شد. در خردادماه 1392 رهبر معظم انقلاب ایشان را در مجلس خبرگان یک بار دیگر به مدت 8 سال ابقا کردند. وی از اعضای کمیسیون "تحقیق موضوع اصل 111 قانون اساسی" مجلس خبرگان بوده است.
     
    حکم رهبر معظم انقلاب در خصوص ابقای آیت الله شاهرودی و سه تن از فقهای شورای نگهبان به این شرح است:
    بسم الله الرحمن الرحیم
    حضرات آیات آقایان حاج شیخ محمّد مومن، حاج شیخ محمّد یزدی و حاج سیّد محمود هاشمی شاهرودی دامت توفیقاتهم
    با توجه به پایان یافتن دوره عضویت آقایان محترم و با توجه به اصل نود و یکم قانون اساسی، مجدداً حضرات آقایان را به عنوان فقهای محترم شورای نگهبان برای یک دورهٔ جدید منصوب می‌کنم.
    توفیقات روزافزون آقایان را از خداوند متعال خواستارم.
    سیّد علی خامنه‌ای
    24/ تیر ماه/ 1392»
     
    عضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام
    آیت الله شاهرودی در 24 اسفندماه 1390 با حکم رهبر معظم انقلاب به عنوان یکی از اعضای حقیقی مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد.
     
    ریاست شورای حل اختلاف قوای سه گانه
    در تاریخ 30 مردادماه 1390، آیت الله هاشمی شاهرودی، طی حکمی از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی، به ریاست هیئت عالی حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه گانه منصوب شد.
    وظایف اصلی هیأت، ارائه نظرات مشورتی در موارد حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه گانه، اهتمام به منتفی ساختن اختلاف در مراحل رسیدگی با توافق طرفین،‌ شناسایی آسیب‌ها و ارائه راه‌حل‌های کلی، جامع و قاعده‌مند، رصد رفتار قوا به منظور انجام اقدامات پیشگیرانه قبل از بروز اختلاف و هم افزایی توانایی‌های قوای سه گانه تعیین شده است.
     
    حکم رهبر معظم انقلاب به این شرح است:
    «آیت الله جناب آقای سید محمود هاشمی شاهرودی دامت برکاته
    در اجرای بند 7 اصل 110 قانون اساسی هیئت عالی حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه گانه به منظور بررسی و ارائه نظرات مشورتی در موارد حل اختلاف و تنظیم روابط سه قوه تشکیل می‌گردد و جنابعالی و آقایان "حجت الاسلام سید محمد حسن ابوترابی فرد"، "سید مرتضی نبوی"، "عباسعلی کدخدایی" و "سید صمد موسوی خوش دل" به عنوان اعضای آن هیئت عالی برای یک دوره 5 ساله انتخاب می‌شوید. ریاست هیئت مذکور بر عهده جنابعالی خواهد بود.
    لازم است مسئولان عالی نظام خود در تعامل با یکدیگر روابط قوا را به نحو مطلوب تنظیم و اختلافات احتمالی را رفع کنند و کمال همکاری را هیئت مذکور به عمل آورند. از خداوند متعال توفیق همگان را خواستارم.
    سید علی خامنه ای»

     

  • +نحوه‏ آشنایی با شهید سید محمد باقر صدر

    آیت الله شاهرودی در گفتگویی با مجله "شاهد یاران" در اردیبهشت‌ماه 1386، نحوهٔ آشنایی با شهید صدر را این چنین بیان می‌کند: «من در دبیرستان بودم و شهید صدر در عراق به عنوان یک چهرهٔ فقیه نوپای جوان، با فکر و اندیشه‌های جدید مخصوصاً در سطح دانشجوها و نسل جوان مطرح شده بود؛ به ویژه کتاب‌ها و مقالاتی که در روزنامه‌ها می‌نوشت چهره محبوبی از خود در میان جوانان ساخته بود. من هم ایشان را به عنوان یک چهرهٔ متفکر اسلامی می‌شناختم.
    بعد که وارد حوزه شدیم بعضی از اساتیدی که داشتیم از شاگردان ایشان بودند و قهراً به ارتباط بیشتر انجامید. این مسئله باعث شد که ما با بعد فقهی و حوزوی ایشان هم آشنا شویم. البته قبل از رفتن به درس ایشان به جلساتی که در نجف بین علما و فضلا می‌رفتم و خدمت ایشان رسیده بودم و ایشان ما را به سبب ابویمان می‌شناختند. مرحوم ابوی بنده شاگرد آقای خویی مورد توجه ایشان بودند و آقای صدر هم شاگرد آقای خویی بود. آقای صدر وقتی مرا شناختند خیلی اظهار علاقه کردند و معتقد بودند که ما این راه را ادامه بدهیم و عنایت خاصی به بنده داشتند. لذا قبل از حضور در درس ایشان هم، من با ایشان ارتباط پیدا کرده بودم ولی وقتی در درس ایشان حاضر شدیم این ارتباط قوی تر شد. 
     
    توجه به تربیت شاگردان 
    شهید صدر خیلی به شاگردان خود علاقه داشتند و سعی می‌کردند آنها را از هر نظر تربیت کنند و چون تفکرشان سیستماتیک بود و با برنامه کار می‌کردند برای این رابطه هم برنامه ریزی کرده بودند. هم کارهای سیاسی بود و هم اجتماعی که ایشان انجام می‌دادند. منظورم این است که ایشان سعی می‌کردند شاگردان خود را آرام آرام و بدون تعجیل و سر و صدا و در یک جریان فکری متین و موقر، تربیت کنند.»
     
    مکتب فکری و علمی شهید صدر 
    آیت الله شاهرودی در زمستان 1379 در نوشتاری در مجله "فقه اهل بیت" در خصوص ویژگی‌های مکتب فکری و علمی "شهید سید محمد باقر صدر" چنین می‌نویسد: «شهید صدر مبارز طلبی‌های تمدن معاصر را کاملاً درک می‌کرد و یکی از مشخصات مکتب او این بود که توانست با روش علمی نقادانه و واقع‌گرایانه، پایه‌های انسان‌شناختی تمدن مادی معاصر را متزلزل سازد و تناقض آن‌ها را کشف کند و ناتوانی آن را در حل مشکلاتی که انسان معاصر ـ چه در غرب و چه در جهان اسلام ـ در آن‌ها غوطه‌ور است، اثبات کند.
    فروپاشی اردوگاه سوسیالیسم و متلاشی شدن دولت و سازمان سیاسی آن، اثبات‌کننده صحت نقد شهید صدر به مبانی فلسفه مکتب سوسیالیسم است، اما مصائب و مشکلاتی که فلسفه مادی اردوگاه سرمایه‌داری به بار آورده، به خصوص در کشورهای فقیر و وابسته به این اردوگاه، بسیار بیشتر و گسترده‌تر است. در مقابل این اردوگاه، پس از ارائه نظریات شهید صدر با اسلوب علمی و منطقی در چند میدان مهم معرفتی مثل اقتصاد و سیاست، او توانست اعتماد و اطمینان به اسلام و احکام آن را اعاده کرده و برتری و هماهنگی آن‌ها را با واقعیات و با جامعه اسلامی آشکار سازد و اثبات کند که قوانین اسلام در نجات جوامع اسلامی از مشکلاتی که دارند، تواناست.
    شهید صدر توانست تمدن رفیع اسلامی را با مبانی علمی و استوار در مقابل تمدن غرب عرضه دارد و ضمن ساختن بنایی جامع و یکپارچه و محکم، توانست با قدرت تمام، وارد میدان جنگ فکری و فرهنگی شود و تمام پندارها و بافته‌های تمدن مادی عصر حاضر را ابطال کند و با ایجاد مکتبی پایدار و برگرفته از منابع اسلام ناب و متصل به وحی الهی و لطف خداوند به انسان، پیروز و موفق این میدان را ترک کند.»

     

  • +اندیشه‌های امام خمینی(ره) از نگاه آیت الله شاهرودی

    در گفتگوی مفصل پایگاه اطلاع رسانی و خبری "جماران" در اواسط آبان‌ماه 1388 با آیت الله شاهرودی، ایشان ابعاد شخصیتی امام خمینی(ره) را چنین معرفی می‌کند: «بعد از انقلاب اندیشه امام، در قانون اساسی متبلور و وحدت گروه‌ها دنبال شد. امام سعی می‌کرد این انشعاب‌ها و اختلاف سلیقه‌ها به انقلاب ضربه نزند. چون ممکن بود این توجهات به جدایی یک جریان و مجموعه از انقلاب بی انجامد. نه خودش به این‌ها توجه می‌کرد و نه قبول هم داشت که افراد دسته دسته بشوند.
    امام ایجاد دسته‌بندی‌های سیاسی را ضروری نمی‌دید امام احزاب اسلامی را قبول داشت اما ضرورت نمی‌دید. نه خودش حزبی فکر می‌کرد و نه دنبال این بود که حزبی تأسیس کند. در طول 50 سال مبارزه هم حزب تأسیس نکرد. هیچ گاه سعی نکرد حزبی راه بی اندازد و بخشی از مردم را به آن وارد کند.
     
    ولایت فقیه دستاورد فکری امام خمینی(ره)
    امام در مجموعه بیانات خود اصول را مشخص کرده‌اند یکی اسلامیت نظام است که در قانون اساسی به عنوان اصل چهارم گنجانده شده و بر همه اصول حاکمیت دارد. اصل بعدی ولایت فقیه است. ایشان خیلی به اصل ولایت فقیه تاکید می‌کند و اعتقاد دارد که ولایت فقیه از احکام اولیه است.
    از نظر فقهی ولایت فقیه از دستاوردهای عظیم فکری امام بود که در نجف تدریس فرمودند و تحول بزرگی در حوزه‌های علمیه به وجود آورد. آن زمان فقاهت خیلی محدود بود. امام با این نظریه فقه را زنده کرد. از بعد سیاسی ولایت فقیه مبنای کار ایشان بود و به خاطر همین نظریه پیروز شد و مملکت را اداره کرد. امام بارها تاکید کردند که اصل ولایت فقیه از احکام اولیه است و باید حفظ شود.»
     
    استراتژی امام در حفظ وحدت 
    آیت الله هاشمی شاهرودی در گفتگویی مفصل با پایگاه اطلاع رسانی و خبری "جماران"، در تاریخ 17 آبان ماه سال 1388، در پاسخ به پرسشی مبنی بر "مراد امام[ره] از وحدت چیست؟"، وحدت از نگاه امام(ره) را چنین توضیح می‌دهند: «استراتژی امام در دوران مبارزه و پیروزی انقلاب، وحدت بود اگر بخواهیم مکتب سیاسی امام را ورق بزنیم، جوهره آن این است که امام همه چیز را روی وحدت ملت بنا کرد. قبل از انقلاب اختلافات زیادی در مبارزه بود. 
    امام اختلافات را با توجه یکسان به همه گروه‌های خودی مدیریت می‌کرد. اگر به این یکی توجهی می‌کرد به آن دیگری هم توجه می‌کرد. ابتدای انقلاب تضاد شدیدی بین بعضی جریانات و اشخاص ایجاد شد. امام از نظر تئوری و فقهی وحدت را تبیین کردند و از نظر عملی هم به شدت به آن تکیه می‌کردند. مشی و منش و سلوک ایشان در مسیر مبارزه و رهبری نظام، وحدت بود. امام سیاستی داشت که نمی‌گذاشت اختلافات بیشتر شود. آن زمان اختلاف زهر مهلک بود. امام سعی می‌کرد گروه‌های سیاسی را متحد کند. امام همه را متحد کرد. همه فکر می‌کردند آنچه می‌خواهند در کلام امام هست.
    خود امام خیلی در مسائل جزیی ریز نمی‌شد. امام اصول و جهت‌گیری‌های اساسی را در نظر داشت. این برگرفته از سیره پیامبر(ص) بود. سعی نمی‌کرد در این چیزهای خرد شود. حرف حق را می‌زد حرفی که باید اهلش بفهمد اما خیلی پایین‌تر نمی‌آمد. امام سعی می‌کرد مطلب خود را چنان بگوید که همه از آن استفاده کنند و وحدت هم حفظ شود.
    امام به عنوان مربی امت، استاد اخلاق و تربیت اجتماعی بود و واقعاً هم مردم را تربیت کرد. اگر نقصی هم بود باید به تدریج رفع می‌شد. سعی می‌کرد به گونه‌ای رفتار کند که بدون اینکه آبرو و حیثیت افراد زیر سؤال برود به تدریج خودشان اصلاح بشوند و نواقص را از بین ببرند. این خصلت امام بود که خیلی چیزها را صریح نمی‌گفت. امام می‌دانست این فرد چکاره است به گونه‌ای حرف می‌زد که طرف خودبخود عوض شود. می‌خواست افراد را هم حفظ کند و هم اصلاح کند و این شیوه تربیت انبیاء الهی است.»

     

  • +تألیفات

    کتب 
    قاعده فراغ و تجاوز
    حکومت اسلامی
    جهان بینی اسلامی
    تفسیر موضوعی بخشی از نهج البلاغه 10 جلد
    بحوث فی الفقه الزراعی
    کتاب المضاربة
    کتاب الزکاة در 3 جلد
    قاعده فراغ و تجاوز
    کتاب الاجارة در 2 جلد
    کتاب الخمس در 2 جلد
    قراءات فقهیة معاصرة در 2 جلد
    دروس فی علم الاصول (الحلقة الاولی والثانیة)
    دروس فی علم الاصول
    کتاب الشرکة
    مناسک حج
    مناسک الحج
    درسنامه اصول فقه در 3 جلد
    بحث هایی پیرامون اصول فقه
    درسنامه فقه (زکات)
    منهاج الصالحین ـ عبادات در 2 جلد
    توضیح المسائل
    الصوم مسائل وردود
    پرسش و پاسخ پیرامون روزه
    نهضت حسینی
    احکام عمره مفرده
    استفتائات
    درس‌هایی از آیه مودت
    رساله احکام جوانان (ویژه پسران)
    رساله احکام جوانان (ویژه دختران)
    محاضرات فی الثورة الحسینیة
    تدوین السیرة النبویة ودراستها
    المعالم الفکریة والعلمیة لمدرسة السید الشهید محمد باقر الصدر قدس سره
    تفسیر آیه (مودت ذی القربی)
    القضاء وصفات القاضی عند الإمام علی(ع)
     
    مقالات 
    استقلال در استیفاء قصاص
    ذبح با دستگاه‌های پیشرفته
    احکام فقهی کاهش ارزش پول
    کاوشی نو در اقسام دیه و چگونگی آن
    آنچه بزه کار افزون بر دین باید بپردازد
    اختیار ولی امر در عفو کیفرها
    علم شخص قاضی 
    پیش بها یا بیعانه
    محارب کیست و محاربه چیست
    حکم بی حس کردن اعضاء هنگام اجرای کیفرهای جسمانی
    حکم پیوند عضو قطع شده در قصاص 
    قصاص، حق انحلالی یا مجموعی
    علم قاضی

     

  • +روابط نزدیک با شهید صدر و امام خمینی(ره) در سال‏های پیش از انقلاب

    فعالیت‌های سیاسی قبل از انقلاب آیت الله شاهرودی به روابط نزدیک او با شهید صدر و امام خمینی(ره) مربوط می‌شد. "شهيد صدر" پس از تجزيه حزب "الدعوه" به اين نتيجه رسيد كه هر اقدام سياسى بايد از جانب مرجعيت دينى پشتيبانى و هدايت شده و مأذون از ولىّ فقيه باشد و الاّ يا بى‏نتيجه مى‏ماند يا منحرف مى‏شود.
    آیت الله هاشمى شاهرودى، يكى از برجسته ‏ترين شاگردان شهيد صدر بود كه در ترويج اين انديشه فعاليت مى‏ كرد. اين ديدگاه با نظريه امام خمينى(ره) مطابقت داشت كه بحث او پيرامون ولايت فقيه - كه در درس خود در نجف اشرف آن را مطرح كردند و آقاى هاشمى در آن شركت مى ‏كرد - محور اصلى طرح و انتشار اين نظريه در محافل حوزوى و فرهنگى و دانشگاهى بود. 
    بدين ترتيب آيت‏ اللَّه شاهرودى در مقدمه خط مبارزاتى شهيد صدر و امام خمينى(ره) در عراق قرار گرفت و متعاقب آن رژيم صدام در سال 1352، با هجوم به حوزه نجف، ايشان را به همراه جمعى ديگر از علما و نخبگان فرهنگى عراق دستگير كرد. وى در شعبه 5 اداره امنيت عمومى بازجويى شد و مورد انواع شكنجه ‏هاى جسمى و روحى قرار گرفت. آییت الله شاهرودی سرانجام پس از مدتى با قرار ممنوعيت از سفر و هرگونه فعاليت دينى و فرهنگى از زندان آزاد شد.

     

  • +تأسیس مؤسسه "دائرة المعارف فقه اسلامی بر طبق مذهب اهل بیت(ع)"

    اسلام مكتبى پويا و داراى اهدافى جامع است كه در طول تاريخ، جوامع انسانى پيوسته از چشمه زلال و گواراى آن سيراب گرديده است.
    در شرايطی كه تجلى عملى حاكميت قوانين اسلام از يكسو، و گرايش روز افزون افراد جوامع بشرى به احكام الهى از سوى ديگر نمودعينى پيدا كرده و ضرورت كاوش و دست يابى به احكام الهى در همه زمينه ها اعم از سياسى،اجتماعى، اقتصادى و فرهنگى امرى اجتناب ناپذير بود؛ در چنین شرایطی تنظيم و تدوين آراء و انظار فقهاء خلف صالح و معاصر در يك مجموعه فراگير تكليفى شرعى و ضرورى به نظر می رسید. به همين منظور و براى تحقق چنين وظيفه مهم و اساسى، رهبر معظم انقلاب اسلامى حضرت  آيت الله خامنه اى، مسئوليت تأسيس مؤسسه دايره المعارف فقه شيعه را طى حكمى در تاريخ 2 بهمن ماه سال 1369، به آيت الله سيدمحمود هاشمى شاهرودى واگذار نمودند.
     
    بخشی از حکم رهبر معظم انقلاب 
    «... بر اهل تحقیق روشن است که ذخیره‏ ارزشمند فقه اسلام بنابر مکتب اهل بیت(ع) یکی از پربارترین و گرانمایه ترین مواریث فرهنگ و تمدن اسلامی است...جناب عالی را که چهره درخشانی در علم و عمل بوده و بحمدالله از مقام والایی در فقه و علوم مرتبط با آن برخوردارید، برای انجام این اقدام بزرگ، شایسته دانسته و مسؤولیت ایجاد و اداره مؤسسه‌ای برای تهیه این دایرة المعارف را به جناب عالی محول می‌کنم...»
     
  • +ریاست 10 ساله بر دستگاه قضا

    آیت الله شاهرودی در 23 مردادماه سال 1378، ریاست قوه قضائیه را عهده دار شد. او بر کرسی‌ای تکیه زد که پیش از او عضو دیگر جامعه مدرسین یعنی "آیت‌ الله محمد یزدی" نشسته بود. در 26 مردادماه 1388 آیت الله شاهرودی پس از 10 سال ریاست بر قوه قضائیه جای خود را به "آیت الله صادق آملی لاریجانی" داد.
     
    اقدامات انجام شده در زمان ریاست آیت الله شاهرودی بر قوه قضائیه
    آیت الله شاهرودی در 10 سال ریاستش بر قوه قضائیه اقدامات مهمی را انجام داد که از جمله آنها می‏توان به موارد زیر اشاره کرد:
    احیای دادسراهای عمومی و انقلاب
    تدوین و اجرای دو برنامه توسعه قضایی
    تخصصی کردن محاکم و دادسراها
    ایجاد شوراهای حل اختلاف
    ایجاد نهادی تحت عنوان حوزه سخنگوی قوه قضائیه
    توسعه و ارتقای کمی و کیفی بخش آموزش و تحقیقات قوه قضائیه
    صدور بخشنامه 15 بندی با محوریت حقوق شهروندی
    تدوین آئین نامه‌های نحوه اداره بازداشتگاه‌های امنیتی و بازداشتگاه‌های موقت
    تدوین و اصلاح آئین نامه اجرایی سازمان زندان‌ها
    اقدامات تأمینی و تربیتی با هدف تطبیق نظامات و مقررات موجود با استانداردهای حقوق بشر
    ایجاد مرکز مشاوران و کارشناسان حقوقی و اصلاح قانون دادگاه‌های عمومی
    ایجاد شبکه فناوری اطلاعات (CMS)
    اقدامات در زمینه حبس زدایی
     
    مهمترین لوایح پیشنهادی به مجلس در زمان ریاست آیت الله شاهرودی
    تلاش‌های مستمر آیت‌ الله شاهرودی در حبس زدایی از مجازات‌ها و تأکید بر حفظ و رعایت حقوق شهروندان و ارائه لوایحی به مجلس که بعدها تبدیل به قانون شدند از جمله:
    لایحه احترام به آزادی‌های مشروع و حفظ حقوق شهروندی
    لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان 
    لایحه حذف سابقه زندانیان اصلاح شده 
    لایحه اصلاح قانون وکالت 
    لایحه حمایت از بزه دیدگان 
     
    پرونده‌های جنجالی دوران ریاست ایت الله شاهرودی بر قوه قضائیه
    از جمله مهمترین و جنجالی ترین پرونده‌های دوران ریاست آیت الله شاهرودی بر قوه قضائیه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
    پرونده "سید حسین موسویان"، معاون وقت مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص نظام و سخنگوی وقت تیم مذاکره کننده هسته‌ای 
    پرونده قتل‌های زنجیره‌ای در سال 1377
    پرونده شهرام جزایری
    پرونده شهلا جاهد، همسر ناصر محمد خانی
    پرونده بازداشتگاه کهریزک

     

  • +مهمترین اقدامات انجام شده در دوران مدیریتی شاهرودی بر قوه قضائیه

    طرح احیای دادسراهای عمومی و انقلاب
    در سال 1373 طرح حذف دادسرا از دادگاه‌های کشور مورد تصویب قرار گرفت و دادسرا حذف و استقرار سیستم دادرسی بدون دادسرا انجام شد. ارائه طرح احیای دادسراها توسط آیت الله شاهرودی، ریاست وقت قوه قضائیه در سال 1380، از سوی قضات، وکلای دادگستری، استادان علم حقوق و حقوقدانان صاحب نظر مورد استقبال قرار گرفت.
    در مورد نقش و جایگاه دادسرا باید گفت دادسرا از طرف جامعه، مدعی است که فرد مظنون مرتکب جرم شده است. دادسرا به نمایندگی از جامعه اختیار تعقیب مظنون به ارتکاب جرم (در نقطه آغازین دادرسی) و اجرای مجازات (در نقطه پایانی جریان دادرسی) را به عهده دارد؛ اما در طرح حذف دادسراها از سیستم قضایی، در سال 1373، علیرغم نقش بسیار مهم دادسرا در فرایند وقوع جرم تا اعمال مجازات، این نقش به قاضی دادگاه محول شد و دادسرا به کلی در جرائم عمومی حذف گردید. با حذف دادسرا سعی بر آن بود تا مردم به طور مستقیم به دادگاه‌های عام و قاضی مراجعه کنند. از مهمترین دلایل احیا دادسرا را می‌توان جانشین گردیدن مأموران ذی‌ربط نیروی انتظامی در عمل به جای دادسرا و بالطبع ناآشنایی آنها به امور حقوقی و جزایی و بروز پیامدهایی از جمله ناقص تشکیل شدن پرونده‌ها و اطاله دادرسی (طولانی شدن زمان رسیدگی به پرونده) دانست.
     
    تخصصی شدن دادگاه‌ها
    از سال 1382 و در زمان ریاست آیت الله شاهرودی بر قوه قضائیه، ایدهٔ ایجاد دادسراهای تخصصی شکل گرفت. در کنار دادگاه‌های عمومی، دادسرای عمومی نیز وجود دارد. وظیفه دادسرای عمومی تحقیقات مقدماتی و تکمیل پرونده و ارسال آن به دادگاه است. از طرفی دامنه جرایم بسیار زیاد و متنوع است، از جرایم مالی تا جرایم اخلاقی. از جنایات سنگین مثل قتل و سرقت مسلحانه تا توهین و افترا. اطلاعات قضات مسلماً به وسعت تمامی جرایم نیست؛ اما قضات باید به همه اتهامات رسیدگی کنند. چنین وظیفه سنگینی زمانی درست انجام می‌شود که قاضی رسیدگی کننده دارای اطلاعات کافی باشند. اطلاعاتی که حتی صرفاً حقوقی نیست بلکه در هر حوزه‌ای بسته به نوع جرم باید اطلاعات دیگری هم داشته باشد. به این دلیل بحث تشکیل دادسراهای تخصصی به عنوان راه حلی برای افزایش دقت در رسیدگی‌ها اجرا شد.
     
    اهمیت تخصصی شدن دادگاه‏ها
    آیت الله شاهرودی، رئیس وقت قوه قضائیه در خصوص تخصصی شدن دادسراها در همایش سراسری "قضات دادسرا" در اردیبهشت‌ماه 1385 اظهار داشت: «هم ناحیه‌ها باید تخصصی شوند و هم شعب هر ناحیه. امروز موضوعات متنوعی در جامعه ایجاد شده است. همان طور که علوم شعبه شعبه و رشته رشته و تخصصی شده است و مثلاً علم پزشکی ده‌ها تخصص دارد، دادسراها هم باید همین طور باشد. دادسرایی که می‌خواهد به تخلفات محیط زیست رسیدگی کند، قطعاً باید تخصصی باشد. دادسرایی که مسائل بازرگانی را بررسی می‌کند، قطعاً باید تخصصی باشد. مسائل زمین و زمین‌خواری هم همین طور که 2 تا 3 شعبه ایجاد شده و نتایج خوبی هم داشته است. در بقیه جاها هم همین‌طور، پرونده‌های مربوط به امور پزشکی اگر تخصصی شود، بجاست. مسائل کشتیرانی و بانکداری بر حسب موضوعات تخصصی شوند و اگر امکان دارد ناحیه یا شعبه تخصصی برای آنها ایجاد شود. آن وقت برای هر شعبه هم قاضی متناسب دارای اطلاعات مربوط به آن اختصاص یابد.»
     
    استفاده از نرم افزار سیستم مدیریت قضایی
    استفاده از نرم افزار سیستم مدیریت قضایی (cms) و ورود اطلاعات قضایی مربوط به پرونده‌ها به این سیستم موجب مدیریت صحیح‌تر و آسان‌تر پرونده‌ها برای قضات و سایر دستگاه‌های مربوط به قوه قضائیه شد. به طوری که بدون مراجعه به متن پرونده با استفاده از این سیستم دستیابی به اطلاعات مورد نظر در هر مکان، سریعتر صورت گرفت. مطابق طرح استفاده از نرم افزار مدیریت سیستم قضایی روِسای دادگستری‌ها، دادستان‌ها و مدیران واحدهای قضایی موظفند گزارش‌های آماری تحلیلی تهیه و به صورت مستمر و ماهانه به حوزه ریاست قوه قضاییه و معاونت حقوقی و توسعه قضایی ارسال نمایند و ثبت عرایض، تعیین وقت، بازداشتی و دادنامه در این سیستم ثبت شود.
     
    ایجاد نهاد حوزه سخنگوی قوه قضائیه
    پس از انتصاب آیت الله شاهرودی به ریاست قوه قضائیه یکی از دغدغه‌ها و خواسته‌های وی پاسخگو بودن دستگاه زیر مجموعه خود بود به همین دلیل در اولین اقدامات اساسی خود به عنوان رییس دستگاه و به جهت پاسخگویی به مطالبات افکار عمومی، دکتر "حسین میر محمد صادقی" را در سال 1379 به عنوان سخنگوی دستگاه قضا برگزید.
     
    ایجاد نهاد شورای حل اختلاف
    در سال 1387 ایدهٔ تشکیل نهاد شورای حل اختلاف به منظور تسریع در کاهش مراجعات مردم به محاکم قضایی، توسعه مشارکت‌های مردمی، رفع اختلافات محلی، حل و فصل اموری که ماهیت قضایی ندارد، اموری که ماهیت قضایی آن از پیچیدگی کمتری برخوردار است؛ به مدت 5 سال به صورت آزمایشی توسط مجلس تصویب و ایجاد شد.
     
    ادامه طرح شورای حل اختلاف 
    آیت الله شاهرودی، در نشست کل دادگستری‌های سراسر کشور، در سال 1388، در خصوص شوراهای حل اختلاف و شایعه احتمال تعطیلی این شوراها در دوره بعد از ریاست وی بر قوه قضائیه، گفت: «ممکن است در قانون و آیین‌نامه شوراهای حل اختلاف، نواقصی باشد اما کل این نهاد، نهاد مهمی است و شایعاتی که وجود دارد ناشی از جهل، کم‌سوادی و بی‌سوادی است و شورای حل اختلاف به شکل قانون و فرهنگ و جزو افتخارات نظام است و قائم به شخص نیست.
    اداری و استخدامی کردن شوراهای حل اختلاف اشتباه است و امتیاز اصلی شوراهای حل اختلاف مردمی بودن آن است و روح و فلسفه شورای حل اختلاف احیاء فرهنگ صلح با مشارکت مردم است و اداری کردن با فلسفه تشکیل شورای حل اختلاف در تضاد است. مبدل کردن نهاد مردمی شورای حل اختلاف به یک نهاد اداری خشک، اشتباه است و باید فرهنگ و فلسفه مردمی و اجتماعی بودن شورای حل اختلاف به خوبی درک شود. باید آثار و برکات شورای حل اختلاف در مدیریت‌ها حفظ و ارتقاء یابد...»
     
  • +واکنش به سخنرانی آیت الله منتظری در خصوص ولایت فقیه

    22 آبان ماه سال 1376، مصادف با 13 رجب، آیت الله منتظری طی سخنانی ضمن وارد نمودن اتهامات مختلف به نظام و رهبر معظم انقلاب اسلامی، صریحاً از رئیس جمهور خواست كه در مقابل رهبری ایستادگی كرده و طریق طغیان را بپیماید. وی همچنین در این سخنرانی در خصوص ولایت فقیه مدعی شد: «ولایت فقیه مثل ولایت امیرالمؤمنین باید نظارت بر کشور داشته باشد نظارت بر احزاب داشته باشد نظارت بر دولت داشته باشد اما نه اینکه در همه جا دخالت کند.»
    سخنرانی جنجالی آیت الله منتظری با واکنش طلاب و فضلای حوزه علمیه قم، برگزاری تجمع‌ها و تحصن‌هایی مواجه شد. آیت‌الله شاهرودی نیز طی یک سخنرانی در درس "خارج" خود در 28 آبان 1376، که هیچ‌گاه متن آن در رسانه‌های جمعی منتشر نشد؛ بدون اشاره به نام فرد یا گروهی فقط به بیان پاره‌ای از نظرات خود بسنده کرد.
     
    مقام معظم رهبری، شایسته ترین فرد در پرچمداری ولایت فقیه 
    آیت الله شاهرودی در جمع شاگردان خود در دفاع از ولایت فقیه گفت: «به مناسبت مسائلی که اخیراً در کشور مطرح شده و بالاخص صحبت‌هایی که متأسفانه در حوزه از سوی دوستان جاهل و ناگاه یا از سوی مغرضان مطرح می‌شود که بعضی از آنها را که من دیدم واقعاً خیلی جای تعجب و دارای نکات منفی زیادی است و در حقیقت یک نوع هتاکی است، مخصوصاً در شرایط امروز که خیلی حساس است. بهترین فردی که امروز می‌تواند در جامعه ما این پرچم [ولایت فقیه] را به دست گیرد مقام معظم رهبری است... از هر جهت ایشان ثابت کردند که شایسته‌ترین فرد و صالح‌ترین رهبر برای این جامعه هستند.»
    آیت الله شاهرودی همچنین به برخی خاطرات مباحثات فقهی حضرت آیت الله خامنه‌ای پرداخت و گفت: «بنده مدت‌هاست در خدمت مقام معظم رهبری در بحث‌های فقهی مفصل و بسیار سختی که در مسائل مستحدثه و محل ابتلای نظام انجام می‌گیرد، حاضر بوده‌ام؛ معمولاً در این مسائل مستحدثه فقها هم بحثی را ارائه نداده‌اند، یا کمتر ارائه داده‌اند...»
     
    دفاع از تشکیک در ولایت فقیه
    آیت الله شاهرودی با بیان دیدگاه فقهی خود در مورد رابطه ولایت فقیه و رأی مردم؛ از تشکیک در ولایت فقیه اینگونه دفاع کرد: «ولایت فقیه جزئی از ولایت ائمه و دنباله ولایت آنهاست. در اینها نباید کسی تشکیک کند. اگر بنا باشد، امروز ما ولایت فقیه را بکشیم به مسئله اینکه ولی فقیه اختیاراتش را از مردم می‌گیرد، از انتخاب می‌گیرد، از کی و کی می‌گیرد؛ این درست نقطه مقابل با تمام آن برنامه اسلامی و استدلال فقهی در مسئله ولایت فقیه است، چون اصل ولایت و حاکمیت از آیات و روایات متعددی استفاده می‌شود که این مربوط به خداوند متعال و بعد پیامبر اکرم(ص) و بعد ائمه و بعد من ینصبه‌الائمه علیهم‌السلام است. اینطور نیست که به مردم اختیار داده شده باشد... اصلاً مسئله شورا به مفهوم امروزی و انتخاب و اختیار ولی امر و سیستم حکومتی بر اساس انتخاب به معنای دموکراسی، یکی از بدعت‌هایی است که از فرهنگ غرب آمده و از بعضی فرهنگ‌های مخالف شیعه آمده. در مسئله ولایت و حاکمیت سیاسی اسلام چنین چیزی در اسلام اصلاً نبوده است... حالا کسی بخواهد اصل مترقی ولایت فقیه را که اصلی است منصوب یعنی به شکلی که در فقه ما مطرح است که جزئی از امامت است را به انتخاب برگرداند که مردم هر قدر بخواهند اختیار بدهند و هر قدر بخواهند ندهند هر که را می‌توانند انتخاب کنند و هر که را نخواهند انتخاب نکنند اینکه فاتحه خواندن بر اصل ولایت فقیه است.»
     
  • +حمایت از آزادی رسانه‌ها در پی فیلتر شدن سایت "الف"

    در پی فیلتر شدن سایت "الف" در شهریورماه 1387، احمد توکلی مسئول این سایت، طی نامه‌ای به آیت الله هاشمی شاهرودی، رییس وقت قوه قضاییه که توسط رسانه‌ها منتشر شد، خواستار رفع انسداد از سایت "الف" و التزام دادستانی به قانون شد. احمد توکلی در 9 شهریورماه 1387؛ به دیدار آیت‌الله شاهرودی رفت و حضوری نیز موضوع برخورد غیرقانونی دادستانی با سایت‌های سیاسی را مطرح کرد.
    عصر همان روز (9 شهریورماه 1387)، آیت الله شاهرودی در پاسخ به نامه احمد توکلی، طی نامه‌ای به دادستان عمومی انقلاب تهران دستور داد که از مسدود کردن سایت‌های سیاسی به دلیل وجود شکایت، در مرحله دادسرا بپرهیزد؛ بلکه دادستانی تمام همت خویش را صرف تحقیق در کشف جرم و صدور کیفرخواست کند و تصمیم را به دادگاه واگذارد. آیت‌الله هاشمی شاهرودی بنای این امر را نیز دفاع از حق آزادی بیان افراد در چهارچوب قانون ذکر کرد که قوه قضاییه باید حامی و احیاگر آن باشد.
    این موضع‌گیری شفاف و راهگشا که نقطه عطفی در کارکرد سایت‌های سیاسی در چهارچوب قانون بود، در مجلس با استقبال نمایندگان مردم مواجه شد و 17 تن از نمایندگان طی نامه‌ای از این اقدام تقدیر و تشکر کردند و دادستان وقت تهران دستور رفع انسداد سایت "الف" را در 12 شهریورماه 1387 صادر کرد.
    در دستور آیت الله هاشمی شاهرودی، تصریح شده بود که "آزادی بیان و اظهار نظر در چارچوب قانون از حقوق اساسی افراد می‌باشد" و نیز جمله‌ای وجود دارد که اگر بدان در عرصه واقعیت نیز عمل شود، باعث دلگرمی خواهد بود و آن این که "لازم است دستگاه قضایی اولین حامی و پشتیبان حفظ و احیای آن (آزادی بیان) در جامعه باشد.
    همچنین در این نامه تاکید شده بود در برخورد با تخلفات و جرایم رسانه‌ای و مطبوعاتی به نحوی عمل شود که علاوه بر اجرای قانون، کلیه حقوق و آزادی‌های مشروع دقیقاً رعایت شود و ضمناً دستگاه قضایی نیز از هر گونه شائبه سیاسی کاری و جناح گیری مصون و مبری باشد.
     
  • +انتخابات ریاست جمهوری سال 1388

    حفظ حرمت و احترام در مناظرات انتخاباتی
    آیت‌الله هاشمی شاهرودی در جلسه "مسئولان عالی قضایی" در تاریخ 18 خردادماه 1388 در خصوص مناظرات انتخاباتی کاندیداهای انتخابات ریاست جمهوری دهم و برخی بی‌حرمتی‌ها اظهار داشت: «نسبت جرم دادن به افراد حقیقی در رسانه‌های عمومی قابل پیگیری و جرم است و از کاندیداهای محترم درخواست می‌کنیم در فرصت باقیمانده در رسانه ملی به تبلیغات قانونی و اخلاق محور توجه کنند. محور اصلی این مناظره‌ها باید توجه جدی به فرمایشات مقام معظم رهبری در چارچوب قوانین و موازین شرعی و اخلاقی باشد. کاندیداها همه توسط نظام و شورای نگهبان تأیید شدند و از رجال باسابقه کشور هستند. مسئولان در نظام اسلامی برای رسیدن به مقام نه تنها به رقیب توهین نمی‌کردند بلکه مدح او را می‌نمودند، خودشان در رابطه با پذیرش مسئولیت تشاحی می‌کردند و سرباز می‌زدند و تلاش می‌کردند دیگری این مسئولیت را بپذیرد...»
     
    نامه کروبی در اعتراض به بد رفتاری در زندان‌ها
    در پی ارسال نامه مهدی کروبی به آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در 7 مردادماه 1388 در خصوص وضعیت زندانیان و طرح برخی ادعاها، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام این نامه را برای مراجع مربوطه ارسال کرد.
    مهدی کروبی در این نامه ضمن ادعای تجاوز و آزار جنسی برخی بازداشت شدگان، از آنچه که "رفتار ناشایست با بازداشت شدگان"عنوان شده بود، ابراز نگرانی کرده بود.
     
    پاسخ شاهرودی به عنوان رئیس قوه قضائیه
    آیت الله هاشمی شاهرودی، رئیس وقت قوه قضائیه، پس از دریافت نامه که از سوی رئیس مجلس خبرگان رهبری به دست وی رسیده بود، دستور رسیدگی به این نامه را صادر کرده و از حجت الاسلام "دری نجف‌آبادی" دادستان وقت کل کشور خواست که ضمن تماس با مهدی کروبی، هیئتی را به نزد وی ارسال دارد تا نظرات و اسناد وی را دریافت کنند.
    پاسخ آیت‌الله هاشمی شاهرودی به نامه کروبی در روزنامه "جمهوری اسلامی" در تاریخ 23 مردادماه 1388، اینگونه منعکس شد: «در بازداشتگاه‌هایی که زیر نظر قوه قضائیه قرار دارند چنین رفتارهایی با بازداشت شدگان نشده است.»
     
    تعیین تکلیف سریع زندانیان
    آیت‌الله هاشمی شاهرودی، در جلسه مسئولان عالی قضایی در تاریخ 5 مردادماه 1388، دستور داد ظرف مدت یک هفته نسبت به تعیین تکلیف زندانیان حوادث بعد از انتخابات 88 و آزادی افرادی که جرمشان در حدی نیست که در زندان بمانند، اقدام شود. مسئولان عالی قضایی به ریاست آیت‌الله هاشمی شاهرودی  به بررسی وضعیت حوادث بعد از انتخابات و روند رسیدگی به وضعیت زندانیان پرداختند.
    رییس قوه قضاییه دستورات زیر را صادر کرد:
    - دادستان تهران موظف است ظرف مدت یک هفته نسبت به سرعت بخشی به روند بررسی وضعیت زندانیان و تعیین تکلیف آنان اقدام کند تا تمامی کسانی که جرمشان در حدی نیست که بازداشت باشند، با قرارهای مناسب آزاد شوند، به گونه‌ای که بازداشتی‌های حوادث اخیر به حداقل ممکن برسند.
    - هیأت 3 نفره قضایی یا نمایندگان آنان موظف هستند با تمام زندانیان حوادث اخیر ملاقات و از وضعیت آنان و نیز روند بازجویی‌ها و رعایت حقوق شهروندی این زندانیان گزارشی تهیه و در اسرع وقت به رییس قوه قضاییه ارائه کنند.
    رییس سازمان بازرسی کل کشور نیز موظف شد، شرایط رعایت حقوق شهروندی زندانیان و نحوه نگهداری آنان را بررسی و گزارشی از وضعیت بازداشتگاه‌ها و بازداشتیان حوادث اخیر به رییس قوه قضاییه ارائه کند تا مشکلات مرتفع گردد.
    - با تشکیل شعبی در دادگستری استان تهران و در صورت نیاز در دادگستری‌های سراسر کشور و نیز سازمان قضایی نیروهای مسلح، شکایت تمام افراد بی‌گناهی که در حوادث اخیر مورد ضرب و شتم و تخریب اموال قرار گرفته‌اند و یا صدمات جانی و مالی دیده‌اند، دریافت و به آن‌ها رسیدگی شود...»
     
    قدردانی محسن رضایی از آیت الله شاهرودی
    محسن رضایی در پیامی در تاریخ 5 مردادماه 1388، از صدور دستور قاطع آیت الله هاشمی شاهرودی مبنی بر تعیین تکلیف سریع زندانیان حوادث بعد از انتخابات سال 88، قدردانی کرد. بخشی از متن این پیام به شرح زیر است:
    «... از صدور دستور قاطع جنابعالی برای تعیین تکلیف یک هفته‌ای زندانیان حوادث اخیر قدردانی می‌کنم. امید است هر چه سریعتر مسئولان محترم قضایی دستور حضرتعالی را اجرا و نگرانی‌هایی را که در سطح خانواده‌ها وجود دارد مرتفع سازند...»
     
    نامه محسن رضایی به شاهرودی در خصوص رسیدگی به پرونده متخلفین 
    محسن رضایی در نامه‌ای به آیت الله هاشمی شاهرودی در تاریخ 11 مردادماه 1388، خواستار رسیدگی به پرونده متخلفین حوادث بعد از انتخابات از سوی قوه قضاییه شد. بخشی از متن این نامه به شرح زیر است:
    «...حوادث اخیر که موجب خسارات بزرگی به مردم و نظام جمهوری اسلامی گردید توسط دو گروه به وجود آمد؛ یک گروه اغتشاشگران و گروه دوم متخلفین که شامل افراد خودسر و مأمورینی است که مقررات را زیر پا گذاشتند. لذا دو نوع متهم و دو نوع دادگاه باید تشکیل شود. در غیر این صورت عدالت و احقاق حق صورت نمی‌گیرد و ممکن است ناامنی هم پایان نیابد و آرامش به جامعه برنگردد. دادگاهی که تشکیل شده عمدتاً به متهمین نوع اول اختصاص یافته است؛ اگر دادگاه دوم تشکیل نشود نه تنها عدالت به طور کامل صورت نگرفته بلکه خسارت دیگری به نظام جمهوری اسلامی وارد می‌شود و اشتباهات زنجیره‌ای ادامه می‌یابد و مانع استقرار آرامش در جامعه خواهد شد...»
     
    درخواست رسیدگی به اعتراضات در کوی دانشگاه
    شب 25 خردادماه سال 1388، در خيابان‌های اطراف كوی دانشگاه تهران تعداد محدودی دانشجو به همراهی افراد غيردانشجو ـ كه خود را در ميان دانشجويان قرار داده بودند ـ تا نيمه‌های شب ضمن تجمع، اقدام به سر دادن شعارهای تند عليه نظام نموده و با پرتاب سنگ و مواد آتش‌زا به سوی نيروهای انتظامی به زد و خورد با آنان پرداختند. با ورود تعدادی از افراد لباس‌ شخصی به داخل كوی و مقارن با آن ورود نيروی انتظامی به كوی، اغلب افراد اغتشاشگر صحنه را ترک كرده و از سمت شمال كوی اقدام به فرار می‏نمايند و تعداد محدودی نيز به اتاق‌های خوابگاه و يا كتابخانه پناه می‏برند.
    "حجت‌الاسلام محمدیان"، رییس وقت نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری، در نامه‌ای خطاب به آیت‌الله شاهرودی رییس قوه قضاییه در تاریخ 13 مردادماه 1388 در خصوص پيگيری‏های جدی و لازم جهت شناسایی مسببین، چنین نوشت: «رفتار و برخوردهای که با دانشجویان مستقر در کوی دانشگاه تهران انجام گرفته است که بیشتر آن‌ها هیچ نقشی در اغتشاشات نداشته و اغلب از دانشجویان متدین و انقلابی بوده و مشغول استراحت یا مطالعه برای امتحان بودند با هیچ منطقی قابل دفاع نمی‌باشد که فقط با برخورد قاطع و بدون ملاحظه با خاطیان این حوادث ممکن است از خاطره‌ها زدوده و تا حدی التیام یابد...»
     
    اگر کسی خطایی کرد نباید کنار گذاشته شود، باید از او در انقلاب استفاده کرد
    17 آبان ماه سال 1388، آیت الله هاشمی شاهرودی در گفتگویی تفصیلی با پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران به مناسبت سالروز صدور منشور تاریخی برادری در 10 آبان 67 از سوی حضرت امام، ضرورت وحدت بین گروه‌های سیاسی را مورد توجه قرار داد و گفت: «اختلاف افراد و گروه‌ها در اثر دور بودن آنها و وجود برخی واسطه‌ها که مسائل را بزرگ می‌کنند، زیاد می‌شود. بعد که اینها به هم می‌رسند، می‌بینند که همه آنها مبالغه بودن موضوع و جور دیگری بوده است. ما نیروهای عظیمی در انقلاب و نظام خود داریم ولی متأسفانه کار جمعی کمتر کردیم و مدیریت جمعی را بلد نیستیم. نیروهای عظیم به جای اینکه به هم کمک کنند، خیلی وقت‌ها بایکوت می‌شوند و همدیگر را خنثی می‌کنند.
    سر هر مسئله جزیی نباید حساسیت نشان داد. اینکه کسی خطایی کرده، نباید از نظام اخراج شود. باید از همه استفاده شود. از هر چیزی در جای خودش و از هر نیرویی که بتوان از آن برای انقلاب استفاده کرد، باید بهره برداری کرد.
    برخی خیال می‌کنند همه چیز تمام شده است و بایستی غنایم و پست‌ها و صندلی‌ها را تقسیم کرد. در صورتی که چنین نیست. امروز دشمنی استکبار و همسویی آن با برخی از رژیم‌های مزدور منطقه و توطئه‌هایشان بر علیه نظام جمهوری اسلامی رو به رشد است که خطر جدی است و همه باید متوجه آن باشند...»

     

  • +سوءاستفاده ملک‌ زاده از نام آیت‌ الله شاهرودی

    در پی انتصاب محمد شریف ملک‌زاده به سمت مشاور از سوی آیت‌الله هاشمی شاهرودی، خبرگزاری "فارس" به بررسی یکی از سوءاستفاده‌های وی از نام و اعتبار رییس وقت قوه قضاییه ‌(آیت الله شاهرودی) پرداخت. 
    محمد هاشم غرقی، مسئول وقت مرکز رسیدگی به شکایات مردمی ریاست جمهوری در سال 1386 و در جریان موضوع جنجالی برج‌های دوقلوی شیراز، طی نامه‌ای به محمود احمدی‌نژاد، رییس جمهور وقت به یکی از تخلفات "محمد شریف ملک‌زاده"، معاون وقت سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اشاره کرد.
    غرقی در این نامه نوشته بود: «پروژه مذکور (برج‌های دوقلو) در ظاهر متعلق به شخصی به نام آقای محمدحسن محمدپور مطلق بوده اما آقای ملک‌زاده معاونت سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، ضمن دعوت از استاندار وقت، شخص دیگری به نام آقای مهدی حسینی را به عنوان مالک اصلی پروژه و معتمد آیت‌الله هاشمی شاهرودی و کسی که به عنوان سرمایه‌گذار، حسینیه حضرت آیت‌الله شاهرودی را در مشهد ساخته است، معرفی می‌کند تا بتواند از برخورد دستگاه‌های مربوطه برای توقف ساخت این برج‌های غیرقانونی جلوگیری کند. 
    در همین راستا نیز وقتی مأمورین شهرداری در مورخ 15 اردیبهشت 1386 به منظور جلوگیری از تخلفات در موقعیت پروژه حضور می‌یابند، آقای محمد پور (مالک ظاهری پروژه) با مأمورین شهرداری و نیروی انتظامی درگیر و مأمورین را مورد ضرب و شتم قرار داده و به صراحت ضمن تهدید کلیه عوامل اجرایی، در راستای این ادعای ملک‌زاده، مدعی می‌شود که این پروژه متعلق به آیت‌الله هاشمی شاهرودی است.»
     
    اقدام بحث برانگیز شاهرودی در انتصاب ملک زاده 
    آیت الله سید محمود هاشمی شاهرودی با وجود این اقدام ملک زاده طی حکمی در تاریخ 9 اردیبهشت‌ماه 1391، "محمد شریف ملک زاده" را به سمت مشاور خود در امور اجرایی بنیاد فقه و معارف اهل بیت (ع) منصوب کرد.
     
  • +احتمال نامزدی در ریاست جمهوری یازدهم

    اواخر آذرماه سال1391، "سید رمضان شجاعی کیاسری"، نماینده مردم ساری و سخنگوی فراکسیون رهروان ولایت مجلس نهم، در گفتگو با خبرنگار پارلمانی خبرگزاری آریا، از احتمال کاندیداتوری آیت‌الله هاشمی شاهرودی در انتخابات یازدهمین دوره ریاست جمهوری به عنوان نامزد مورد حمایت دولت خبر داد.
    در پی انتشار این خبر در برخی رسانه ها، دفتر آیت الله شاهرودی در پاسخ به پیگیری خبرنگار "فارس" در این خصوص اعلام کرد: «حضرت آیت‌الله هاشمی شاهرودی به هیچ وجه بنای ورود به عرصه انتخابات ریاست جمهوری را نداشته و ندارند و کلیه گمانه‌زنی‌ها در خصوص احتمال کاندیداتوری ایشان که در برخی رسانه‌ها مطرح شده کاملاً بی‌اساس است.»
     
  • +کمک میلیاردی دولت یازدهم به دانشگاه منتسب به شاهرودی

    24 آذر ماه سال1392 بود که "دکتر محمد حسین امید"، معاون اداری مالی و مدیریت منابع وزارت علوم دولت یازدهم در گفت‌و‌گو با خبرنگار دانشگاهی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، در پاسخ به سوالی درباره کمک یک میلیارد تومانی دولت به دانشگاه غیرانتفاعی عدالت، گفت: «آنچه که در لایحه بودجه 93 مبنی بر کمک به این دو دانشگاه و پژوهشکده آمده است، جزو ردیف‌های پیشنهادی وزارت علوم نبوده و ارتباطی با این وزارتخانه ندارد.»
    این سوال از آنجایی مطرح شد که در جدول کلان شماره 17 در صفحه 192 لایحه ماده واحده بودجه 93، مبلغ یک میلیارد تومان به دانشگاه عدالت و 500 میلیون تومان به پژوهشکده غیردولتی علوم شناختی، با عنوان "کمک به اشخاص حقوقی غیردولتی موضوع جزء 3 ردیف 540000 جدول شماره 9" اختصاص یافته بود.
    این در حالی بود که "ابوالفضل حسنی" مدیرکل گسترش وزارت علوم دولت یازدهم، 9 مهر ماه همان سال در گفتگو با خبرگزاری مهر گفته بود: «دانشگاه غیردولتی غیرانتفاعی عدالت مجوز قطعی پذیرش دانشجو در سال تحصیلی جاری را ندارد. با پیگیریهایی که شخصاً انجام دادم، مجوز اصولی این دانشگاه توسط شورای گسترش وزارت علوم صادر شد.»
    دانشگاه غیردولتی غیرانتفاعی عدالت منتسب به آیت الله هاشمی شاهرودی بوده و اعضای هیأت موسس آن را افرادی از جمله آیت‌ الله هاشمی شاهرودی، حجت‌ الاسلام محمدحسین بیات، حجت ‌الاسلام خلیل قبله‌ ای خویی، حجت ‌الاسلام محمدرضا امام، علیرضا جمشیدی، سیامک ره پیک و  پرویز داوودی تشکیل می دادند.
     
  • +ویژگی دستگاه قضایی جمهوری اسلامی از زبان آیت الله شاهرودی

    نحوه عملکرد قوه قضائیه در جمهوری اسلامی
    هاشمی شاهرودی، رئیس وقت قوه قضائیه در جمع دانشجویان و اساتید "مرکز تحقیقات علوم قضایی سئول" در 27 اسفندماه 1387 ویژگی دستگاه قضا در جمهوری اسلامی را چنین برشمرد: «قوه قضائیه بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران یکی از قوای سه گانه و مستقل از سایر قواست و در برپایی عدالت هیچگونه تأثیر پذیری از قوای دیگر ندارد که یکی از دستاوردهای عظیم انقلاب اسلامی است. در حقیقت اصل تفکیک قوا به طول کامل در جمهوری اسلامی ایران تحقق یافته است.»
    آیت الله هاشمی شاهرودی در تشریح اصول سیاست‌های قضایی اسلامی، مقصد اصلی نظام قضایی اسلام را تحقق و اجرای عدالت دانست و تأکید کرد: «عدالت پایه و مبنای قضاوت اسلامی است و برقراری عدالت در فرآیند دادرسی، قوانین جزایی، اجرای عدالت و احکام قضایی همیشه مدنظر بوده که این مهمترین خواسته بشری است.»
     
    زندان یک مجازات اسلامی نیست
    در گفتگوی پایگاه اطلاع رسانی و خبری "جماران" با آیت الله شاهرودی در آبان‌ماه 1388، وی در خصوص حقوق زندانیان سیاسی و نحوه رفتار اظهار داشت: «با آنها یکی از کارهای مهم ما در قوه قضاییه این بود که ما تلاش زیادی برای حبس زدایی از قوانین داشتیم. فضای زندان‌ها را تغییر دادیم بازداشتگاه‌های زندان انفرادی را باز کردیم من تاکید داشتم کسی در بازداشت انفرادی نباشد حالا برخی انجام می‌دهند این برخلاف آئین نامه است.
    زندان، یک مجازات اسلامی نیست. نظر فقهی من این است که زندان یک مجازات ثانوی و محدود در سیستم نظام کیفری اسلامی است و مجازات در سیستم کیفری اسلامی بیشتر مجازات اجتماعی و یا تعزیرات است و در موارد خیلی حاد هم قصاص و اعدام است که فلسفه خود را دارد.
    ما در قوانین اسلامی زندان نداریم مگر تنها در 6 مورد خاص. زندان به عنوان مجازات نیست شاید به عنوان یک اقدام تأمینی و تربیتی باشد وقتی به این نتیجه برسیم که اگر کسی بیرون باشد ضررش به دیگران می‌رسد، حبسش می‌کنند تا آنجا تربیت شود یا کودکی را می‌برند در کانون اصلاح و تربیت اصلاح می‌کنند. اینکه یکی را ببرند در اتاقی بایکوت کنند هزینه بدهند کار غلطی است.
    زندان از مواریث طاغوت است به نظر من کل زندان‌هایی که در کشورهای اسلامی در دوران خلفا ایجاد شده است به خاطر خوی طاغوتی حکام جور بوده است که از طاغوت‌های قبلی خود گرفته‌اند و ادامه داده‌اند. زمان پیامبر(ص) و زمان امیرالمومنین(ع) زندان نبود. برای پول و مال کسی را حبس نمی‌کردند البته در برابر جرم و یا دین به دیگران اموالش را می‌گرفتند. ما متأسفانه در قوانین خود زندان را به عنوان مجازات باز کردیم این با فقه ما نمی‌خواند ما باید برگردیم به همان مدل‌های کیفرهای تأمینی و اجتماعی و تعزیرات اسلامی. دنیا هم به این طرف می‌رود البته به این زودی نمی‌رسد چون طاغوتی است.»
     
    زندان یک ظلم است نه تنها به زندانی که به بستگان زندانی
    زندان یک ظلم است نه تنها به زندانی که به بستگان زندانی. بستگان زندانی بیش از خود زندانی معذب می‌شوند. آبرویشان می‌رود. نان آورشان از دستشان گرفته می‌شود. در معرض تجاوز دیگران قرار می‌گیرند. هزینه‌های سنگین اجتماعی برایشان به بار می‌آورد. ضد نظام می‌شوند. به همه چیز بدبین می‌شوند. عقده‌ای می‌شوند. به جای اینکه از نیرویش استفاده شود زندانی هم بایکوت می‌شود. این روش غلط است. اسلام زندان وسیع نداشته است. اسلام می‌گوید مجازات کن و رها کن برود سر زندگی خودش، نه هزینه مالی بر دولت دارد و نه مشکلات خانوادگی و اجتماعی و مفاسد دیگر.»

     



ویرایش این مطلب، یا ارسال نظر